Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 77

तीर्थमन्यैरिति ख्यातं बालकानां हितावहम् । रोगार्तानां भयार्तानामस्माकं वचनात्सदा

tīrthamanyairiti khyātaṃ bālakānāṃ hitāvaham | rogārtānāṃ bhayārtānāmasmākaṃ vacanātsadā

ตีรถะแห่งนี้จักเป็นที่เลื่องลือในหมู่ชนอื่น ๆ ด้วยว่าเป็นตีรถะเกื้อกูลแก่เด็กทั้งหลาย—โดยถ้อยคำของพวกเราเสมอ—สำหรับผู้ทุกข์ด้วยโรค และผู้ทุกข์ด้วยความหวาดกลัว

तीर्थम्the tīrtha; sacred place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अन्यैःby others
अन्यैः:
Karana (Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्ययम् (quotative)
ख्यातम्known; famed
ख्यातम्:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः, नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; predicate of ‘तीर्थम्’
बालकानाम्of children
बालकानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबालक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
हितावहम्bringing welfare; beneficial
हितावहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहित (प्रातिपदिक) + आवह (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (हितम् आवहति इति), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; qualifies ‘तीर्थम्’
रोगार्तानाम्of those afflicted by disease
रोगार्तानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरोग (प्रातिपदिक) + आर्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (रोगेण आर्ताः), पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
भयार्तानाम्of those afflicted by fear
भयार्तानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक) + आर्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (भयेन आर्ताः), पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
अस्माकम्of us; our
अस्माकम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
वचनात्from (our) statement; according to (our) word
वचनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (अपादान), एकवचनम्; ‘from/according to the word’
सदाalways
सदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (always)

Ṛṣis (the sages)

Tirtha: Bālasakhya-tīrtha (also ‘tīrtham anyair iti khyātam’)

Type: ghat

Listener: Dvija addressed earlier; broader pilgrim audience implied

Scene: Pilgrims arrive with sick or frightened children; sages proclaim the tīrtha’s fame as ‘balakānāṃ hitāvaham’; the river-ghāṭa and shrine form a compassionate sanctuary.

T
Tīrtha
C
Children (bālaka)
D
Disease (roga)
F
Fear (bhaya)

FAQs

A tīrtha’s greatness is measured by compassion—its power to relieve suffering, especially for vulnerable children.

Bālasakhya-tīrtha (the child-welfare tīrtha) in Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

Implied use of the tīrtha for relief—contextually fulfilled through bathing (snāna) described in the next verses.