Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

ततः प्रोवाच ते विष्णुः स्वयं चापि महेश्वरः । तथा देवगणाः सर्वे विनयावनता स्थिताः

tataḥ provāca te viṣṇuḥ svayaṃ cāpi maheśvaraḥ | tathā devagaṇāḥ sarve vinayāvanatā sthitāḥ

แล้วพระวิษณุทรงตรัสแก่เขา และพระมหेशวรก็ทรงตรัสด้วยพระองค์เอง อีกทั้งหมู่เทพทั้งปวงยืนอยู่ ณ ที่นั้นด้วยความนอบน้อมก้มศีรษะ

ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक-अव्ययम् (then/thereupon)
प्रोवाचspoke, said
प्रोवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-उच्/वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्षभूत), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र चतुर्थी (सम्प्रदान: to you)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
स्वयम्personally
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; आत्मनः/स्वतः
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्ययम् (also/even)
महेश्वरःMaheśvara (Śiva)
महेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्ययम् (thus/likewise)
देवगणाःgroups of gods
देवगणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुषः: देवानां गणाः), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (देवगणाः)
विनयावनताःbowed in humility
विनयावनताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविनय (प्रातिपदिक) + अवनत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुषः/कर्मधारय-सदृशः: विनयेन अवनताः), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
स्थिताःstood/remained
स्थिताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययः), पुंलिङ्गे, प्रथमा-बहुवचनम्; कर्तरि-भावे ‘stood/remained’

Narrator (contextual Purāṇic narrator)

Type: kshetra

Scene: A luminous gathering: Viṣṇu and Maheśvara appear before the sage; rows of devas stand with folded hands, heads bowed, embodying humility.

V
Viṣṇu
M
Maheśvara (Śiva)
D
Devagaṇa (the gods)

FAQs

Even the gods model humility; divine guidance supports dharma when a crisis affects the worlds.

The shloka is within Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya setting; this verse itself highlights divine intervention rather than naming a particular tīrtha.

None; it is a narrative transition describing the gods’ respectful stance.