Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

विष्णुरुवाच । एवं ज्ञात्वा सहस्राक्ष मम वाक्यं समाचर । यदि ते वल्लभास्ते च ये हता रणमूर्धनि

viṣṇuruvāca | evaṃ jñātvā sahasrākṣa mama vākyaṃ samācara | yadi te vallabhāste ca ye hatā raṇamūrdhani

พระวิษณุตรัสว่า: เมื่อรู้ดังนี้แล้ว โอ้สหัสรเนตร (อินทร์) จงปฏิบัติตามพระดำรัสของเรา หากผู้เป็นที่รักของท่านถูกสังหาร ณ แนวหน้าสมรภูมิ…

विष्णुःVishnu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
सहस्राक्षO thousand-eyed (Indra)
सहस्राक्ष:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootसहस्र + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास; पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
वाक्यम्statement; instruction
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
समाचरcarry out; practice
समाचर:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + चर् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक अव्यय (conditional particle)
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
वल्लभाःbeloved ones; dear (people)
वल्लभाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवल्लभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
तेthose
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
हताःkilled; slain
हताः:
Karta (Subject complement)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
रणमूर्धनिon the battlefield
रणमूर्धनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण + मूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (battle-head = battlefield); पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

Viṣṇu

Tirtha: Gayā (Gaya-śrāddha)

Type: kshetra

Listener: Indra (Sahasrākṣa)

Scene: Viṣṇu addresses Indra with a firm, compassionate command, evoking the aftermath of battle and the duty to uplift the slain through sacred rites.

V
Viṣṇu
I
Indra (Sahasrākṣa)
B
Battlefield (raṇa)

FAQs

Right knowledge must become right practice: divine counsel is to be enacted, especially for the welfare of the departed.

The discourse belongs to the Śrīhāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya within Nāgara Khaṇḍa.

Indra is instructed to follow Viṣṇu’s prescribed śrāddha-related practice for those killed in battle.