Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

आनर्त उवाच । कस्मिन्काले तु ते विप्राः शक्रे णात्र प्रतिष्ठिताः । किमर्थं च वदास्माकं विस्तरेण महामते

ānarta uvāca | kasminkāle tu te viprāḥ śakre ṇātra pratiṣṭhitāḥ | kimarthaṃ ca vadāsmākaṃ vistareṇa mahāmate

อานรตกล่าวว่า: ‘ในกาลใดเล่า พราหมณ์เหล่านั้นถูกศักระ (พระอินทร์) สถาปนาไว้ ณ ที่นี้? และด้วยเหตุอันใด? โอ้ท่านผู้มีปัญญายิ่ง โปรดกล่าวแก่เราด้วยรายละเอียด’

आनर्तःĀnarta
आनर्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootānarta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कस्मिन्in which?
कस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; प्रश्नवाचक
कालेtime
काले:
Adhikarana (Time-location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
तुindeed; then
तु:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, प्रश्न/विरोध-न्यास (indeed/but)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विप्राःBrahmins
विप्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
शक्रेin/at Śakra (Indra) / in relation to Indra
शक्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootśakra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb: here)
प्रतिष्ठिताःwere established/installed
प्रतिष्ठिताः:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
किमर्थम्why; for what purpose
किमर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक अव्यय (interrogative adverb): 'कस्य अर्थः' → 'for what purpose/why'
and
:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (and)
वदtell/say
वद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
अस्माकम्to us / of us
अस्माकम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
विस्तरेणin detail
विस्तरेण:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeNoun
Rootvistara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbial instrumental)
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā-mati (प्रातिपदिक: महा + मति)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः: 'महती मतिः यस्य' (as address)

Ānarta

Listener: Viśvāmitra

Scene: Ānarta leans forward in respectful inquiry before Viśvāmitra, requesting the full account—an origin-story threshold moment with attentive disciples around.

Ā
Ānarta
Ś
Śakra
I
Indra
V
Vipra

FAQs

Sacred history is preserved through inquiry and detailed transmission, linking community identity to divine acts.

The verse says ‘here’ (atra) but does not name a specific tīrtha in the line provided.

None; it requests an explanation of an earlier ‘pratiṣṭhā’ (establishment) by Śakra.