Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

सुभद्रस्यानुषंगेण स्थानं सर्वं प्रदूषितम् । अन्त्यजेन महाभाग तत्कुरुष्व विनिग्रहम्

subhadrasyānuṣaṃgeṇa sthānaṃ sarvaṃ pradūṣitam | antyajena mahābhāga tatkuruṣva vinigraham

“ด้วยการคบหากับสุภัทระ สถานที่ทั้งมวลนี้ถูกทำให้มัวหมองโดยคนอันตยชะ โอ้ท่านผู้ประเสริฐ โปรดระงับและจัดการต่อความผิดนั้นเถิด”

सुभद्रस्यof Subhadra
सुभद्रस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (Masculine, Genitive, Singular)
अनुषङ्गेणby association/attachment
अनुषङ्गेण:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootअनुषङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया एकवचनम् (Masculine, Instrumental, Singular); हेतौ/करणे (by/through association)
स्थानम्the place
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (Neuter, Nom/Acc, Singular); अत्र कर्मरूपेण
सर्वम्entire/all
सर्वम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम्
प्रदूषितम्has been polluted/defiled
प्रदूषितम्:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√दूष् (धातु)
Formभूतकृदन्तः (PPP) नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; 'दूषितम्'
अन्त्यजेनby an outcaste
अन्त्यजेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootअन्त्यज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया एकवचनम् (Masculine, Instrumental, Singular); करण/हेतु
महाभागO fortunate one/noble sir
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम् (Masculine, Vocative, Singular); बहुव्रीहिः: 'महान् भागः यस्य'
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Neuter, Accusative, Singular); सर्वनाम; 'तत्कुरुष्व' इत्यत्र कर्म
कुरुष्वdo/perform
कुरुष्व:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम् (2nd person singular); परस्मैपदम्
विनिग्रहम्restraint/suppression/punishment
विनिग्रहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवि-नि-ग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Masculine, Accusative, Singular)

Brāhmaṇas/community elders (implied), addressing a respected authority

Type: kshetra

Scene: A spokesman points toward the defiled precinct while addressing a noble authority; the sacred ground is shown with ritual markers (flags, altars), and the outcaste figure stands at the edge as the call for restraint is issued.

S
Subhadra
A
antyaja

FAQs

Sacred spaces and communities must protect ritual purity; when harm occurs, dharma calls for timely restraint and rectification.

The verse refers generally to a “sthāna” (place) without naming a specific tīrtha in this excerpt.

It calls for vinigraha—disciplinary restraint/corrective action—implying a need for purification measures, though not detailed here.