Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 124

अथ तां वृद्धिमापन्नां दृष्ट्वा विप्रः सुभद्रकः । चिन्ताचक्रं समारूढो न शांतिमधिगच्छति

atha tāṃ vṛddhimāpannāṃ dṛṣṭvā vipraḥ subhadrakaḥ | cintācakraṃ samārūḍho na śāṃtimadhigacchati

ครั้นแล้ว พราหมณ์สุภัทรกะเห็นนางเติบใหญ่ถึงวัย ก็ถูกกระแสวังวนแห่งความกังวลครอบงำ และไม่อาจเข้าถึงความสงบได้

अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (particle: ‘then/now’)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
वृद्धिम्growth, increase
वृद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
आपन्नाम्having attained
आपन्नाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-आपन्न (कृदन्त; आप्/आप्नोति (धातु) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP: ‘having attained’)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): ‘having seen’
विप्रःbrahmin
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
सुभद्रकःSubhadraka
सुभद्रकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुभद्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; व्यक्तिनाम (proper name)
चिन्ताचक्रम्a wheel of anxiety
चिन्ताचक्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचिन्ता-चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; उपमानार्थे/अवस्थावाचक (‘wheel of worry’)
समारूढःhaving mounted (i.e., caught in)
समारूढः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-रुह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP: ‘mounted/ascended’, used predicatively)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
शान्तिम्peace
शान्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
अधिगच्छतिattains, finds
अधिगच्छति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअधि-गम् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

Unspecified (Nāgarakhaṇḍa narrative voice)

Scene: Brāhmaṇa Subhadra watches the maiden reach maturity; his face tight with worry, he paces or sits with head in hand, visually encircled by a symbolic 'wheel' of thoughts.

S
Subhadra

FAQs

Householder responsibilities can generate deep mental turmoil; dharma requires seeking a righteous resolution rather than despair.

No specific tīrtha is mentioned in this verse.

None; it describes Subhadra’s mental state.