Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

तां च कन्यां स्थितां तत्र साम्ना परमवल्गुना । पुत्रि दृष्टा महीपालाः सर्वे चित्रगतास्त्वया

tāṃ ca kanyāṃ sthitāṃ tatra sāmnā paramavalgunā | putri dṛṣṭā mahīpālāḥ sarve citragatāstvayā

ครั้นเห็นนางกุมารีนั้นยืนอยู่ ณ ที่นั้น และถูกเอ่ยเรียกด้วยถ้อยคำอ่อนหวานยิ่ง—โอธิดา เมื่อเหล่ากษัตริย์ทั้งปวงได้ทอดพระเนตรเจ้า ก็ประหนึ่งถูกตรึงนิ่งดุจภาพวาด

ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम्
कन्याम्the maiden
कन्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
स्थिताम्standing, situated
स्थिताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle); स्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
साम्नाby conciliation, by gentle speech
साम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) एकवचनम्
परमवल्गुनाby exceedingly sweet (words)
परमवल्गुना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम+वल्गु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; विशेषणम्; कर्मधारयः (परमं वल्गु = exceedingly sweet)
पुत्रिO daughter
पुत्रि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम्
दृष्टाseen (you are seen)
दृष्टा:
Kriya (Implied action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; (पाठानुसारं) वाक्ये संबोधनानन्तरं ‘दृष्टा’ इति संबोधन-प्रयोग/वाक्यसंक्षेपः
महीपालाःkings
महीपालाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमही+पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (महीपालाः)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम्
चित्रगताःas if turned into a picture; stunned
चित्रगताः:
Karta-predicative (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootचित्र+गत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम्; सप्तमी/तत्पुरुषार्थः (चित्रे गताः = as if gone into a picture; motionless/astonished)
त्वयाby you
त्वया:
Karana/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया एकवचनम्; सर्वनाम

Narrator (addressing/including direct vocative within quoted speech)

Scene: A maiden stands in the hall; the king addresses her with exceedingly gentle words; assembled kings gaze and become motionless like figures in a painting.

K
kanyā (maiden)
M
mahīpāla (kings)

FAQs

Purāṇic narratives often show how beauty and desire can arrest the mind—hence the need for dharma-guided restraint.

No site is specified in this line; it is part of the broader Tīrthamāhātmya storytelling.

None; the verse is descriptive, setting the atmosphere for choice and dharma.