Previous Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 197

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये परावसुप्रायश्चित्तविधानवृत्तांतवर्णनंनाम सप्तनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye parāvasuprāyaścittavidhānavṛttāṃtavarṇanaṃnāma saptanavatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ

ดังนี้แล ในศรีสกันทมหาปุราณะ ภายในเอกาศีติ-สาหัสรีสังหิตา ในนาคารขันฑะที่หก ในมหาตมยะแห่งเขตศักดิ์สิทธิ์หาฏเกศวร บทชื่อว่า “พรรณนาวิธีปฤายัศจิตต์ของปราวสุ” อันเป็นบทที่ ๑๙๗ ก็สิ้นสุดลง

itithus
iti:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle/‘thus’ marker)
śrīskāṃdein the Śrī Skanda (Purāṇa)
śrīskāṃde:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrī-skanda (प्रातिपदिक; श्री + स्कन्द)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरणे (locative: ‘in Śrī-Skanda [Purāṇa]’)
mahāpurāṇein the Mahāpurāṇa
mahāpurāṇe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā-purāṇa (प्रातिपदिक; महत् + पुराण)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे
ekāśītisāhasryāmin the (collection) of eighty-one thousand (verses)
ekāśītisāhasryām:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootekāśīti-sāhasrī (प्रातिपदिक; एकाशीतिः + साहस्री)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम्—‘संहितायाम्’ इत्यस्य
saṃhitāyāmin the Saṃhitā
saṃhitāyām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṃhitā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे
ṣaṣṭhein the sixth
ṣaṣṭhe:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootṣaṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम्—‘खण्डे’ इत्यस्य (in the sixth)
nāgarakhaṇḍein the Nāgara-khaṇḍa
nāgarakhaṇḍe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootnagara-khaṇḍa (प्रातिपदिक; नगर + खण्ड)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे
hāṭakeśvarakṣetramāhātmyein the Māhātmya of the Hāṭakeśvara sacred field
hāṭakeśvarakṣetramāhātmye:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roothāṭaka-īśvara-kṣetra-māhātmya (प्रातिपदिक; हाटक + ईश्वर + क्षेत्र + माहात्म्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे
parāvasuprāyaścittavidhānavṛttāntavarṇanamthe narration of the procedure of Parāvasu’s expiation and its account
parāvasuprāyaścittavidhānavṛttāntavarṇanam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootparāvasu-prāyaścitta-vidhāna-vṛttānta-varṇana (प्रातिपदिक; परावसु + प्रायश्चित्त + विधान + वृत्तान्त + वर्णन)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; अध्याय-नामरूपेण (as title)
nāmanamed
nāma:
Sambandha (Naming marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय/निपात)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (particle meaning ‘named/called’)
saptanavatyuttaraśatatamaḥthe one hundred and ninety-seventh
saptanavatyuttaraśatatamaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta-navati-uttara-śata-tama (प्रातिपदिक; सप्त + नवति + उत्तर + शत + तम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्—‘अध्यायः’ इत्यस्य (ordinal)
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Colophon (scribal/editorial closure formula)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis at Naimiṣāraṇya (standard Sūta-śaunaka frame; not explicit in this colophon line)

Scene: Colophon-like closing tableau: sages in a forest āśrama, palm-leaf manuscripts, a calm ritual setting indicating completion of a prāyaścitta narrative tied to Hāṭakeśvara-kṣetra.

S
Skanda Mahāpurāṇa
E
Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā
N
Nāgara-khaṇḍa
H
Hāṭakeśvara-kṣetra
P
Parāvasu

FAQs

As a colophon, it primarily preserves textual identity—chapter scope, sacred site focus, and the dharmic theme of expiation.

Hāṭakeśvara-kṣetra is explicitly named as the māhātmya focus.

The chapter topic is the procedure (vidhāna) of Parāvasu’s prāyaścitta (expiation), though the colophon itself does not detail steps.