Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 87

अस्तं गतो महाञ्छब्दः प्रस्थितो यज्ञमंडपे । याज्ञिकानां तु विप्राणां सुमहाञ्छास्त्रसंभवः

astaṃ gato mahāñchabdaḥ prasthito yajñamaṃḍape | yājñikānāṃ tu viprāṇāṃ sumahāñchāstrasaṃbhavaḥ

เสียงอันยิ่งใหญ่สงบลง (เมื่อสุริยะลับฟ้า) และกิจกรรมเคลื่อนไปสู่มณฑปยัญญะ; ท่ามกลางพราหมณ์ผู้ประกอบพิธี ได้บังเกิดบทสวดใหญ่ยิ่งอันกำเนิดจากศาสตรา

अस्तम्to setting (west)/to disappearance
अस्तम्:
Gati/Desha (Goal/गति)
TypeIndeclinable
Rootअस्त (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; गतिविशेषण/दिशाबोधक (adverbial accusative used with गम्)
गतःgone
गतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्तः भूतकृदन्तः (past participle)
महान्great
महान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शब्दःsound
शब्दः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रस्थितःdeparted/set out
प्रस्थितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + स्था (धातु) → प्रस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्तः भूतकृदन्तः (past participle)
यज्ञमण्डपेin the sacrificial pavilion
यज्ञमण्डपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयज्ञ + मण्डप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (यज्ञस्य मण्डपः)
याज्ञिकानाम्of the officiating priests
याज्ञिकानाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयाज्ञिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
तुbut/and indeed
तु:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेष/विरोधार्थक-निपात
विप्राणाम्of the brahmins
विप्राणाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
सुमहान्very great
सुमहान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + महत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (सु + महान्)
शास्त्रसम्भवःarising from scripture
शास्त्रसम्भवः:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootशास्त्र + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (शास्त्रात् सम्भवः / शास्त्रसम्भवः = arising from scripture)

Narrator (contextual narration within Skanda Purāṇa)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: The sun has set; the earlier great sound fades. The assembly moves toward the yajña pavilion where brāhmaṇa priests begin a powerful, scripture-born chant; lamps and firelight dominate.

Y
Yajña-maṇḍapa
V
Vipra (brāhmaṇa) priests
Ś
Śāstra (Vedic/ritual recitation)

FAQs

Holy places are portrayed as living centers of yajña and śāstra—where sacred sound and rite sustain dharma.

The broader glorification remains that of Hāṭakeśvara-kṣetra within Nāgara-khaṇḍa.

The verse references yajña and scriptural recitation but does not give a prescriptive rule (vidhi) in this line.