Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

हीनांगो वाऽथ यद्भुंक्तेऽधिकांगो वाथ निंदितः । महाव्याधिगृहीतो वा चौरो वार्द्धुषिकोऽपि वा । यत्र भुंक्तेऽथवा श्राद्धे तत्ते श्राद्धं भविष्यति

hīnāṃgo vā'tha yadbhuṃkte'dhikāṃgo vātha niṃditaḥ | mahāvyādhigṛhīto vā cauro vārddhuṣiko'pi vā | yatra bhuṃkte'thavā śrāddhe tatte śrāddhaṃ bhaviṣyati

หากในพิธีศราทธะมีผู้พิการขาดอวัยวะ หรือมีอวัยวะเกิน หรือเป็นผู้ถูกติฉิน หรือถูกโรคร้ายครอบงำ หรือเป็นโจร หรือแม้เป็นคนปล่อยดอกเบี้ย—เมื่อผู้นั้นกินในศราทธะ โทษนั้นจักติดกับศราทธะของท่าน

हीनाङ्गःone with deficient limbs
हीनाङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहीन (कृदन्त/प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; बहुव्रीहिः—‘हीनानि अङ्गानि यस्य सः’
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात
अथand/then
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formसमुच्चय/अनन्तरार्थक अव्यय
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; relative pronoun
भुङ्क्तेeats
भुङ्क्ते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
अधिकाङ्गःone with extra limbs
अधिकाङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअधिक (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; बहुव्रीहिः—‘अधिकानि अङ्गानि यस्य सः’ (extra limbs)
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात
अथand/then
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formसमुच्चय/अनन्तरार्थक अव्यय
निन्दितःa censured person
निन्दितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिन्द् (धातु) + निन्दित (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त—‘निन्दितः (जनः)’
महाव्याधिगृहीतःone seized by a severe disease
महाव्याधिगृहीतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + व्याधि (प्रातिपदिक) + गृहीत (कृदन्त, क्त; √ग्रह्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘महता व्याधिना गृहीतः’ इति तृतीया-तत्पुरुषः (with internal कर्मधारय: महा-व्याधि)
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात
चौरःa thief
चौरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचौर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात
अर्द्धुषिकःa person with a chronic ailment (arddhuṣika)
अर्द्धुषिकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्द्धुषिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formस्थानवाचक अव्यय (relative adverb)
भुङ्क्तेeats
भुङ्क्ते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
अथवाor else
अथवा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ + वा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (or else)
श्राद्धेin the Śrāddha rite
श्राद्धे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
तत्that
तत्:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
तेyour/for you
ते:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन
श्राद्धम्Śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma/Prameya (Object/Topic)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
भविष्यतिwill become/shall be
भविष्यति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Brahmā (contextual continuation)

Scene: A line of potential śrāddha diners contrasted: a serene qualified brāhmaṇa in clean attire versus shadowed figures symbolizing thief/usurer and a visibly ill person; the priest guides the host toward the qualified recipient.

Ś
Śrāddha
C
Caurā (thief)
Ā
Ārddhuṣika (usurer)

FAQs

Ancestral rites are linked with moral and ritual fitness; the śrāddha’s sanctity is protected by ethical discernment.

No particular tīrtha is named in this verse; it remains within the broader tīrtha-māhātmya instructional setting.

Avoid feeding śrāddha to individuals deemed ineligible by the text (e.g., thieves, usurers, seriously diseased, censured persons).