Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

एवं नाहं क्वचित्सौख्यं तेषां पार्श्वाल्लभामि भोः । चिन्तयानो दिवानक्तं क्लेशस्य परि संक्षयम् । उपायं न च पश्यामि येन शांतिः प्रजायते

evaṃ nāhaṃ kvacitsaukhyaṃ teṣāṃ pārśvāllabhāmi bhoḥ | cintayāno divānaktaṃ kleśasya pari saṃkṣayam | upāyaṃ na ca paśyāmi yena śāṃtiḥ prajāyate

ดังนี้แล ท่านผู้เจริญ ข้าพเจ้าไม่พบความสุขเลยแม้ที่ใดในความใกล้ชิดของพวกเขา ข้าพเจ้าครุ่นคิดทั้งกลางวันและกลางคืนว่าจะยุติทุกข์นี้อย่างไร แต่ก็ไม่เห็นอุบายใดที่จะก่อให้เกิดความสงบได้

एवम्thus
एवम्:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
क्वचित्anywhere/ever
क्वचित्:
Adhikarana (Place/Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (anywhere/ever)
सौख्यम्happiness/comfort
सौख्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसौख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तेषाम्from them / of them
तेषाम्:
Apadana (Source/अपाादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
पार्श्वात्from (their) side/from near them
पार्श्वात्:
Apadana (Source/अपाादान)
TypeNoun
Rootपार्श्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
लभामिI obtain
लभामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भोःO!
भोः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभोः (अव्यय)
Formसम्बोधनार्थक-अव्यय (vocative particle/interjection)
चिन्तयन्thinking
चिन्तयन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि
दिवाby day
दिवा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (by day)
नक्तम्by night
नक्तम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootनक्त (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formकालवाचक-अव्यय (by night)
क्लेशस्यof suffering/affliction
क्लेशस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्लेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
परिcompletely/around
परि:
Sambandha (Modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपरि (अव्यय/उपसर्ग)
Formउपसर्ग/अव्यय (around, completely); अत्र क्रियाविशेषणत्वेन
संक्षयम्destruction/ending
संक्षयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
उपायम्means/remedy
उपायम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
पश्यामिI see/find
पश्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; सम्बन्धसूचक (by which)
शान्तिःpeace
शान्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रजायतेarises/is produced
प्रजायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + जन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

Unspecified (narrative speaker; not named in the snippet)

Scene: Night-to-day split scene: the speaker lies awake at night, then sits at dawn with head in hands, finally turning toward a distant horizon where a river/temple silhouette suggests the forthcoming pilgrimage path to peace.

FAQs

When worldly entanglements destroy inner joy, dharma urges a search for a higher remedy—detachment, discernment, and refuge in sacred practice.

No named tīrtha appears in this shloka; it prepares for the illustrative parable that follows.

None explicitly; the verse expresses the need for an upāya (means) to attain śānti.