Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

प्रविश्याथ सदस्तत्र तं सर्पं ब्राह्मणान्तिके । चिक्षेप प्रहसंश्चैव सर्वदुःखभयंकरम्

praviśyātha sadastatra taṃ sarpaṃ brāhmaṇāntike | cikṣepa prahasaṃścaiva sarvaduḥkhabhayaṃkaram

แล้วเขาเข้าไปในสภายัญญะนั้น และหัวเราะพลางขว้างงูนั้นลงใกล้พราหมณ์ เป็นการกระทำที่ก่อความหวาดผวาและเป็นบ่อเกิดแห่งทุกข์ทั้งปวง

प्रविश्यhaving entered
प्रविश्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र-√विश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
अथthen
अथ:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formसम्बन्ध/अनन्तरार्थक अव्यय (then/thereupon)
सदःthe sacrificial hall/assembly
सदः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसदस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘सदस्’ (assembly/hall)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
सर्पम्snake
सर्पम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘तम्’ इत्यस्य विशेष्य
ब्राह्मणान्तिकेnear the brāhmaṇa(s)
ब्राह्मणान्तिके:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootब्राह्मण + अन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्राह्मणस्य अन्तिके)
चिक्षेपthrew
चिक्षेप:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√क्षिप् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
प्रहसन्laughing
प्रहसन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-√हस् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि, ‘बटुः’ इत्यस्य विशेषणम्
and
:
Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Emphasis
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphasis)
सर्वदुःखभयंकरम्causing fear and all kinds of distress
सर्वदुःखभयंकरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + दुःख + भय + अङ्कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः (सर्वेषां दुःखानां भयस्य च अङ्करः/करः)

Narrator (contextual purāṇic narration; likely Sūta/Skanda depending on Nāgarakhaṇḍa frame)

Scene: The boy enters the yajña pavilion and, laughing, flings the snake near a brāhmaṇa; priests recoil, ritual implements pause mid-motion, and a wave of dread spreads through the assembly.

B
brāhmaṇa
S
sarpa (serpent)

FAQs

Mockery and reckless acts inside a sacred assembly become grave dharmic faults, especially when they endanger brāhmaṇas and ritual order.

This verse sits within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative; the specific tīrtha is not named in this single shloka snippet.

No direct prescription appears here; the focus is on the impropriety of disrupting the yajña assembly.