Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 51

वैवस्वत्यां तिथौ चैव प्राप्ता घर्मपीडिताः । कंचिज्जलाशयं प्राप्य प्रविष्टाः सलिलं शुभम्

vaivasvatyāṃ tithau caiva prāptā gharmapīḍitāḥ | kaṃcijjalāśayaṃ prāpya praviṣṭāḥ salilaṃ śubham

และในติถีไววัสวตีด้วย ถูกความร้อนแผดเผาทรมาน จึงไปถึงสระน้ำแห่งหนึ่ง แล้วลงสู่สายน้ำอันเป็นมงคลนั้น

वैवस्वत्याम्on the Vaivasvatī tithi
वैवस्वत्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवैवस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Locative, Singular (tithi-name)
तिथौon the lunar day
तिथौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतिथि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Locative, Singular
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)
प्राप्ताःhaving reached/arrived
प्राप्ताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√प्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Past participle, Masculine, Nominative, Plural
घर्मपीडिताःtormented by heat
घर्मपीडिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघर्म (प्रातिपदिक) + पीडित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (घर्मेण पीडिताः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Determinative compound, Masculine, Nominative, Plural
कंचित्some (a certain)
कंचित्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअनिश्चित/कश्चित्-प्रयोग, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (जलाशयम् इति सह) — Indefinite pronoun/adjective, Accusative, Singular
जलाशयम्water-reservoir/pond
जलाशयम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक) + आशय (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (जलस्य आशयः) — Accusative, Singular; determinative compound
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√प्राप् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (absolutive/gerund) — having reached
प्रविष्टाःentered
प्रविष्टाः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Past participle, Masculine, Nominative, Plural
सलिलम्water
सलिलम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसलिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular
शुभम्auspicious/pure
शुभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular (agreeing with ‘सलिलम्’)

Sūta

Type: kund

Scene: Heat-stricken sages reach a pond/stepwell; they descend steps and immerse in clear water; steam-like heat haze dissipates; the scene shifts from harsh sunlight to cool tranquility.

V
Vaivasvatī tithi
J
Jalāśaya (sacred reservoir)

FAQs

Entering a tīrtha’s waters with need and sincerity becomes a doorway to purification and transformation.

The ‘certain jalāśaya’ is the sacred water-body that will be identified as Rūpatīrtha through its miraculous effect.

Snāna—ritual immersion in auspicious waters—is the central act.