Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

ब्रह्मोवाच । अद्यप्रभृति यः कश्चिद्यज्ञमत्र करिष्यति । श्राद्धं वा नागरैर्बाह्यं वृथा तत्संभविष्यति

brahmovāca | adyaprabhṛti yaḥ kaścidyajñamatra kariṣyati | śrāddhaṃ vā nāgarairbāhyaṃ vṛthā tatsaṃbhaviṣyati

พระพรหมตรัสว่า: “ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ผู้ใดประกอบยัญญะที่นี่ หรือทำศราทธ์ (śrāddha) โดยกีดกันชาวนาคาระออกไป กรรมนั้นจักไร้ผลโดยสิ้นเชิง”

ब्रह्मBrahmā
ब्रह्म:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; वक्ता (Brahmā)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम् (said)
अद्यप्रभृतिfrom today onward
अद्यप्रभृति:
Adhikaraṇa (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootअद्य + प्रभृति (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययीभाव (from today onwards)
यःwhoever (he who)
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धक-प्रातिपदिक (who)
कश्चित्anyone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; अनिश्चितवाचक (someone/anyone)
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मपदम्
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here)
करिष्यतिwill perform
करिष्यति:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम् (will do)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मपदम् (or śrāddha)
वाor
वा:
Sambandha (Disjunction)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (or)
नागरैःby/with the Nāgaras
नागरैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; करण/सह-सम्बन्धे (by/with Nāgaras)
बाह्यम्external/outside
बाह्यम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootबाह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘श्राद्धम्/यज्ञम्’ विशेषणम् (outside/external)
वृथाin vain
वृथा:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (in vain)
तत्that (rite)
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘यज्ञम्/श्राद्धम्’ इत्यस्य पुनरुक्ति-सूचक (that)
सम्भविष्यतिwill occur/turn out
सम्भविष्यति:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootसम्-भू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम् (will come to pass)

Brahmā (Pitāmaha)

Tirtha: Nāgara-kṣetra (decreed-niyama kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Assembly (brāhmaṇas/devas/pilgrims within narrative)

Scene: Brahmā pronounces a decree in the sacred precinct: a cosmic law inscribed into the place—yajña or śrāddha excluding Nāgaras becomes void; Brahmā with four faces, rosary and kamaṇḍalu, surrounded by attentive brāhmaṇas and ritual space.

B
Brahmā
N
Nāgaras
Y
Yajña
Ś
Śrāddha

FAQs

In a holy place, dharma is safeguarded by ordained boundaries; violating them nullifies the spiritual fruit of rites.

A particular kṣetra described in the Nāgara-khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya, where Brahmā establishes a rule tied to the Nāgaras’ ritual inclusion.

Yajña or śrāddha performed here becomes vṛthā (fruitless) if done while excluding the Nāgaras.