Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

ब्राह्मणा ऊचुः । यदि त्वं नागरैर्बाह्यं यज्ञं चात्र करिष्यसि । तदन्येऽपि सुराः सर्वे तव मार्गानुयायि नः । भविष्यन्ति तथा भूपास्तत्कार्यो न मखस्त्वया

brāhmaṇā ūcuḥ | yadi tvaṃ nāgarairbāhyaṃ yajñaṃ cātra kariṣyasi | tadanye'pi surāḥ sarve tava mārgānuyāyi naḥ | bhaviṣyanti tathā bhūpāstatkāryo na makhastvayā

พราหมณ์ทั้งหลายกล่าวว่า: “หากท่านประกอบยัญญะที่นี่โดยกีดกันชาวนาคาระออกไป เทวะทั้งปวงอื่น ๆ ก็จักยึดตามแบบอย่างของท่าน เช่นเดียวกัน พระราชาทั้งหลายก็จักทำเช่นนั้น ดังนั้น ยัญญะเช่นนี้ไม่ควรที่ท่านจะกระทำ”

ब्राह्मणाःthe Brahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; वक्तारः (speakers)
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम् (they said)
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्त-अव्यय (conditional: if)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1), एकवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम (you)
नागरैःby/with the Nāgaras
नागरैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; करण/सह-सम्बन्धे (by/with the Nāgaras)
बाह्यम्outside/external
बाह्यम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootबाह्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘यज्ञम्’ विशेषणम् (external/outside)
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मपदम्
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: here)
करिष्यसिyou will perform
करिष्यसि:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम् (you will do/perform)
तत्then
तत्:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभूतं सर्वनाम (then/thereupon)
अन्येother
अन्ये:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘सुराः’ विशेषणम् (other)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (also/even)
सुराःgods
सुराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; कर्तृपदम्
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘सुराः’ विशेषणम् (all)
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; सम्बन्धे (your/of you)
मार्ग-अनुयायिनःfollowers of the path
मार्ग-अनुयायिनः:
Pradhāna-nāma (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootमार्ग + अनुयायिन् (प्रातिपदिक; अनु-या (धातु) + णिनि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मार्गस्य अनुयायिनः = followers of the path)
नःof us/our
नः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), बहुवचन; सम्बन्धे (of us/our)
भविष्यन्तिwill become
भविष्यन्ति:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम् (they will become)
तथाlikewise/thus
तथा:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (thus/in the same way)
भूपाःkings
भूपाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; कर्तृपदम् (kings)
तत्कार्यःshould be done (that task)
तत्कार्यः:
Pradhāna-nāma (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootतत् + कार्य (प्रातिपदिक; कृ (धातु) + ण्यत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुषः (तत् कार्यः = that is to be done/that should be done)
not
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (not)
मखःsacrifice (ritual)
मखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्तृ/विधेय-नाम (sacrifice)
त्वयाby you
त्वया:
Karaṇa (Instrument/Agentive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3), एकवचन; करण/कर्तृ-सम्बन्धे (by you)

Brāhmaṇas (assembled priests)

Tirtha: Nāgara-kṣetra (ritual precinct)

Type: kshetra

Scene: A council of brāhmaṇas addresses the lord of gods near a sacrificial ground, warning against excluding Nāgaras; gestures of admonition, concern for societal precedent, and the presence of ritual implements (kuśa, ladles, fire-altar).

N
Nāgaras
S
Surāḥ (Devas)
B
Bhūpāḥ (kings)

FAQs

Dharma in a sacred place must set a righteous precedent—exclusion in ritual becomes a harmful model for society and even the gods.

The verse speaks within the Nāgara-khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya about a particular sacred kṣetra associated with the Nāgaras (the local community), emphasizing the sanctity of proper conduct there.

A warning: do not perform a yajña in this kṣetra while keeping the Nāgaras outside/excluded.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App