Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 60

एवमुक्त्वा ततो ब्रह्मा ह्यादिदेश सदागतिम् । ममादेशाद्द्रुतं वायो समानय पुरंदरम्

evamuktvā tato brahmā hyādideśa sadāgatim | mamādeśāddrutaṃ vāyo samānaya puraṃdaram

ครั้นตรัสดังนี้แล้ว พระพรหมจึงมีบัญชาแก่พระวายุผู้เคลื่อนไหวรวดเร็วว่า “ด้วยบัญชาของเรา โอ้วายุ จงรีบนำปุรันทร (อินทรา) มาโดยพลัน”

एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: thus)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु; त्वा-प्रत्ययान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त-अव्ययकृदन्तम् (absolutive/gerund): having said
ततःthen
ततः:
Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/अपादानार्थक-अव्ययम् (then/from there)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (particle; emphasis)
आदिदेशcommanded/ordered
आदिदेश:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-दिś् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
सदागतिम्constant coming/arrival (as an order)
सदागतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसदा + गति (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; अव्ययीभावः (सदा-गति)
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम
आदेशात्from (my) command; by order
आदेशात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootआदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootद्रुतम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणम् (adverb): quickly
वायोO Vāyu
वायो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
समानयbring, fetch
समानय:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-नी (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), परस्मैपदम्, मध्यम-पुरुषः (2nd person), एकवचनम्
पुरन्दरम्Purandara (Indra)
पुरन्दरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरन्दर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; इन्द्रस्य नाम

Narrative voice quoting Brahmā (Brahmā speaking within the verse)

Tirtha: Puṣkara (contextual)

Type: kshetra

Scene: Brahmā, after speaking, turns authoritative and commands Vāyu to swiftly fetch Indra; Vāyu depicted as dynamic, wind-swept, ready to depart; celestial court ambience.

B
Brahmā
V
Vāyu
P
Purandara (Indra)

FAQs

Great rites are depicted as cosmic events supported by divine cooperation under dharmic authority.

The Puṣkara setting continues implicitly, as the command is in service of the tīrtha-linked yajña narrative.

A yajña context is implied; the practical instruction is the summoning of Indra as an assisting deity for the rite.