Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 53

पृथिव्यादीनि भूतानि यानि प्रोक्तानि पंच च । पंचरूपाणि देवेशि पूजां गृह्ण नमोऽस्तु ते

pṛthivyādīni bhūtāni yāni proktāni paṃca ca | paṃcarūpāṇi deveśi pūjāṃ gṛhṇa namo'stu te

ธาตุทั้งห้าเริ่มด้วยปฐวีที่กล่าวไว้ ล้วนเป็นห้ารูปของพระแม่เทวี ผู้เป็นจอมแห่งเทพทั้งหลาย ขอพระองค์ทรงรับการบูชานี้ ขอนอบน้อมแด่พระองค์

पृथिव्यादीनिbeginning with earth (earth etc.)
पृथिव्यादीनि:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपृथिवी-आदि (प्रातिपदिक; पृथिवी + आदि)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (भूतानि इति विशेष्यस्य)
भूतानिelements/beings
भूतानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
यानिwhich
यानि:
Anvaya/Sambandha (Relative pronoun)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
प्रोक्तानिsaid/declared
प्रोक्तानि:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र-√वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; भूतानि इति विशेषण
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; नपुंसक-बहुवचनार्थे विशेषण (भूतानि)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
पञ्चरूपाणिthe five forms
पञ्चरूपाणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपञ्च-रूप (प्रातिपदिक; पञ्च + रूप)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; (पञ्चानां रूपाणि)
देवेशिO goddess, lady of the gods
देवेशि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेवेशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
पूजाम्worship/offering
पूजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गृह्णaccept (you)
गृह्ण:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√ग्रह् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थे), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (Salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनिपात/अव्यय; नमस्कारार्थक (interjection)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलोट् (आशीर्लिङ्गार्थे/विध्यर्थे), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तेto you/for you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी, एकवचन; (to/for you)

Skanda (deduced: Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya liturgical mantra/stuti)

Type: kshetra

Scene: A devotee offers worship before a radiant Devī whose aura subtly manifests the five elements—earth as mountains/lotus-ground, water as flowing streams, fire as halo-flames, air as swirling scarves, ether as starry space—while the devotee chants salutations.

D
Devī (Deveśī/Gaurī)
P
Pañcabhūta
P
Pṛthivī

FAQs

The Goddess is immanent in the cosmos itself—worship recognizes her as the five elemental forms.

The verse is a doctrinal praise within a tīrtha-focused chapter; no distinct place-name appears in this excerpt.

A stuti requesting the Goddess (Deveśī) to accept the pūjā, identifying her with the five elements/five forms.