Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

अथ चान्या प्रिया तेन लब्धा भार्या सुशोभना । मनुष्यत्वव्यवस्थाया मम चांशकला हि या । सुता मद्राधिराजस्य विष्वक्सेनस्य धीमतः

atha cānyā priyā tena labdhā bhāryā suśobhanā | manuṣyatvavyavasthāyā mama cāṃśakalā hi yā | sutā madrādhirājasya viṣvaksenasya dhīmataḥ

แล้วพระองค์ได้มเหสีอันเป็นที่รักอีกนางหนึ่ง งามผ่องใสยิ่งนัก—ในระเบียบแห่งภพมนุษย์ นางเป็นส่วนเศษแห่งข้าพเจ้าโดยแท้ นางเป็นธิดาของกษัตริย์มทรา ผู้ทรงปัญญา นามวิษวักเสน

athathen
atha:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरबोधक-अव्यय (sequence marker)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
anyāanother
anyā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (भāryā विशेषण)
priyābeloved
priyā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpriyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (भāryā विशेषण)
tenaby him
tena:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
labdhāobtained
labdhā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootlabdha (कृदन्त; √labh (धातु) + क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (भāryā विशेषण) ‘प्राप्ता’
bhāryāwife
bhāryā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhāryā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
suśobhanāvery beautiful
suśobhanā:
Pratipadya (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu-śobhanā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सु + शोभना (कर्मधारय)
manuṣyatvavyavasthāyāḥof the arrangement/condition of humanity
manuṣyatvavyavasthāyāḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmanuṣyatva-vyavasthā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; मनुष्यत्वस्य व्यवस्था (षष्ठी-तत्पुरुष)
mamaof me/my
mama:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
aṃśakalāa partial portion (fractional part)
aṃśakalā:
Pratipadya (Predicate nominal/विशेष्य)
TypeNoun
Rootaṃśa-kalā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अंशस्य कला (षष्ठी-तत्पुरुष)
hiindeed
hi:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
who/which (she)
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम
sutādaughter
sutā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsutā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
madrādhirājasyaof the overlord/king of the Madras
madrādhirājasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmadrā-adhi-rāja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; मद्राणाम् अधिराजः (षष्ठी-तत्पुरुष)
viṣvaksenasyaof Viṣvaksena
viṣvaksenasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootviṣvaksena (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘विष्वक् सेना यस्य’ इति बहुव्रीहि-नाम
dhīmataḥof the wise/intelligent (one)
dhīmataḥ:
Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootdhīmat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; (viṣvaksenasya विशेषण)

Lakṣmī

Tirtha: Kāśī (contextual)

Type: kshetra

Listener: Viṣṇu

Scene: A radiant princess, hinted as Lakṣmī’s partial manifestation, is welcomed into the Kāśī king’s household; the narration emphasizes her luminous auspiciousness (śrī-lakṣaṇa).

L
Lakṣmī
M
Madrā
V
Viṣvaksena
K
Kāśirāja Jayasena

FAQs

Purāṇas depict divine presence operating within human society, making dharma and devotion accessible in lived life.

Not named in this verse; it prepares the character who will perform worship at the Gaṅgā-side tīrtha.

None here; the verse identifies the devotee-figure central to the forthcoming worship narrative.