Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

अथ सा तं समा दाय सूक्ष्मवस्त्रेण वेष्टितम् । कृत्वा जगाम चारण्यं मनुष्यपरिवर्जितम् । अश्रुपूर्णेक्षणा दीना रुदन्ती गुप्तमेव च

atha sā taṃ samā dāya sūkṣmavastreṇa veṣṭitam | kṛtvā jagāma cāraṇyaṃ manuṣyaparivarjitam | aśrupūrṇekṣaṇā dīnā rudantī guptameva ca

แล้วนางอุ้มกุมารนั้น ห่อด้วยผ้าละเอียด แล้วมุ่งสู่พงไพรอันไร้ผู้คน นางผู้ทุกข์ระทม ดวงตาเอ่อด้วยน้ำตา ร่ำไห้และปกปิดเรื่องทั้งหมดไว้

अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequence/then)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
तम्him/that (child)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
समादायhaving taken
समादाय:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootसम्-आ-दा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘समादाय’ = having taken up
सूक्ष्मवस्त्रेणwith a fine cloth
सूक्ष्मवस्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसूक्ष्म-वस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः कर्मधारय (सूक्ष्मं वस्त्रम्)
वेष्टितम्wrapped
वेष्टितम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootवेष्ट् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘wrapped’ (object-qualifier)
कृत्वाhaving done (so)
कृत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having done’
जगामwent
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
आरण्यम्to the forest
आरण्यम्:
Karma (Goal/Object of motion/कर्म)
TypeNoun
Rootआरण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
मनुष्यपरिवर्जितम्devoid of people
मनुष्यपरिवर्जितम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootमनुष्य-परिवर्जित (प्रातिपदिक); परि-√वृज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुष (मनुष्यैः परिवर्जितम् = avoided by men)
अश्रुपूर्णेक्षणाwith eyes full of tears
अश्रुपूर्णेक्षणा:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअश्रु-पूर्ण-ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुष (अश्रुभिः पूर्णे ईक्षणे यस्याः)
दीनाwretched
दीना:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootदीन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रुदन्तीweeping
रुदन्ती:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootरुद् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गुप्तम्secretly
गुप्तम्:
Kriya (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootगुप्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbially: secretly)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis/only)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक

Sūta (deduced: Purāṇic narration to sages in a Māhātmya context)

Type: kshetra

Scene: A lone ascetic mother, eyes brimming with tears, carries an infant wrapped in fine cloth into a deserted forest, moving through shadowed trees with secrecy and urgency.

FAQs

Dharma narratives acknowledge suffering and social fear, yet depict resolve and self-protection as part of a larger sacred unfolding.

No named tīrtha appears in this verse; it continues the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya storyline.

None; the verse describes departure into a secluded forest and concealment.