Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

ब्राह्म्यं तेजो न क्षा त्त्रेण तेजसा संप्रणश्यति । एवं ज्ञात्वा चतुर्वक्त्र यद्युक्तं तत्समाचर

brāhmyaṃ tejo na kṣā ttreṇa tejasā saṃpraṇaśyati | evaṃ jñātvā caturvaktra yadyuktaṃ tatsamācara

รัศมีแห่งพราหมณ์มิได้พินาศด้วยเดชแห่งกษัตริย์ เมื่อรู้ดังนี้แล้ว โอ้ผู้มีสี่พักตร์ (พระพรหม) จงกระทำสิ่งที่สมควรเถิด

ब्राह्म्यम्brahminical
ब्राह्म्यम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्राह्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying तेजः)
तेजःsplendor, spiritual power
तेजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
क्षात्रेणby kṣatriya (power)
क्षात्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootक्षात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
तेजसाby splendor/power
तेजसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
संप्रणश्यतिperishes, is destroyed
संप्रणश्यति:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-नश् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: सम्+प्र
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
चतुर्वक्त्रO four-faced (Brahmā)
चतुर्वक्त्र:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootचतुर् (संख्या) + वक्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; बहुव्रीहि (यस्यानि चत्वारि वक्त्राणि सः)
यत्whatever
यत्:
Karma (Object of implied 'be'/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
युक्तम्proper, appropriate
युक्तम्:
Viśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुक्त (कृदन्त; √युज्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विधेय-विशेषण (predicate)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
समाचरdo, carry out
समाचर:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-चर् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: सम्+आ

Vasiṣṭha

Type: kshetra

Listener: Brahmā

Scene: Vasiṣṭha delivers a calm maxim to Brahmā: brahminical radiance is indestructible by kṣatriya power; Brahmā listens, weighing what is proper.

V
Vasiṣṭha
B
Brahmā (Caturvaktra)

FAQs

Inner spiritual power born of tapas and dharma is portrayed as superior to mere force or weaponry.

The teaching is embedded in the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya narrative frame of the Nāgara-khaṇḍa.

No explicit rite is prescribed; the verse advises acting according to what is “yukta” (proper dharma).