Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 47

रत्नभूता ततो धेनुर्ममेयं नंदिनी स्थिता । दण्डेनापि ग्रहीष्यामि साम्ना यच्छसि नो यदि

ratnabhūtā tato dhenurmameyaṃ naṃdinī sthitā | daṇḍenāpi grahīṣyāmi sāmnā yacchasi no yadi

โคนี้ประดุจรัตนะ นันทินีนี้เป็นของเรา หากท่านไม่ยอมมอบด้วยวาจาอ่อนโยน เราจักยึดเอาแม้ด้วยกำลังและทัณฑ์

रत्नभूताbecome (like) a jewel; jewel-like
रत्नभूता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootरत्न + भू (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भू धातोः), विशेषणम्
ततःthen, thereafter
ततः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक क्रियाविशेषणम् (then/thereafter)
धेनुःcow
धेनुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ममof me, my
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम; सम्बन्ध (genitive)
इयम्this (female)
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
नन्दिनीNandinī
नन्दिनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनन्दिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम
स्थिताstood, remained
स्थिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle)
दण्डेनwith a staff; by force
दण्डेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण (instrumental)
अपिeven, also
अपि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/even)
ग्रहिष्यामिI will seize/take
ग्रहिष्यामि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्
साम्नाby conciliation; by gentle words
साम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण (instrumental)
यच्छसिyou give, you hand over
यच्छसि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootयम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्
नःto us
नः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th) बहुवचनस्य/षष्ठी (6th) बहुवचनस्य रूपम्; अत्र सम्प्रदानार्थे (to us)
यदिif
यदि:
Connector (सम्बन्ध/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक अव्यय (conditional)

Viśvāmitra

Scene: Viśvāmitra, in royal attire, points commandingly toward the divine cow Nandinī near a sage’s hermitage, his hand gripping a staff as he threatens to take her by force.

V
Viśvāmitra
N
Nandinī

FAQs

When power seeks to override dharma, conflict arises; the verse highlights the danger of treating sacred beings as royal property.

No specific tīrtha is named in this verse; it advances the episode within the Tīrthamāhātmya narrative.

None; it is a declaration of intent to use coercion.