Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

यद्ययं पुत्रि ते भर्ता वरं यच्छति वांछितम् । तत्प्रार्थय सुतं तस्माद्ब्राह्मण्येन समन्वितम्

Transliteration

yadyayaṃ putri te bhartā varaṃ yacchati vāṃchitam | tatprārthaya sutaṃ tasmādbrāhmaṇyena samanvitam

Translation

“ลูกเอ๋ย หากสามีของเจ้าจะประทานพรตามที่ปรารถนา จงทูลขอบุตรชายจากเขา ผู้ประกอบพร้อมด้วยคุณธรรมพราหมณ์อันแท้จริง”

Word by Word

• यदि: if
• यदि: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तवाचक-अव्यय (if)

• अयम्: this (man)
• अयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्

• पुत्रि: O daughter
• पुत्रि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन-प्रथमा (Vocative); एकवचनम्

• ते: your
• ते: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी-विभक्तिः (Genitive); एकवचनम्

• भर्ता: husband
• भर्ता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः; एकवचनम्

• यच्छति: gives/grants
• यच्छति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: यम्/यच्छ् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present); प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्

• वांछितम्: desired
• वांछितम्: Visheshaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाञ्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः; एकवचनम्; ‘वरम्’ इति विशेषणम् (desired)

• तत्: that
• तत्: Visheshaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः; एकवचनम्; ‘सुतम्’ इति विशेषणम् (that)

• प्रार्थय: ask for
• प्रार्थय: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√अर्थ् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative); मध्यमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्

• सुतम्: a son
• सुतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः; एकवचनम्

• तस्मात्: from him
• तस्मात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसक; पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative); एकवचनम्

• ब्राह्मण्येन: with Brahminhood/Brāhmaṇa status
• ब्राह्मण्येन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्तिः (Instrumental); एकवचनम्

• समन्वितम्: endowed (with)
• समन्वितम्: Visheshaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-अन्वि/अन्वि (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः; एकवचनम्; ‘सुतम्’ इति विशेषणम् (endowed with)

Speaker

Mother (of the maiden; speaking to her daughter)

Visual Art Cues

Scene: The mother advises her daughter: ‘Ask your husband for a son endowed with true Brahminical virtue’; mother’s hand raised in instruction, daughter listening with renewed hope.

Characters & Entities

• Husband (Ṛcīka, implied)
• Son (suta)
• Brāhmaṇya (Brahminical virtue)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It values inner dharma over mere lineage—offspring are prayed for with virtues (brāhmaṇya), not only worldly success.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

A boon-request (vara-prārthanā) is advised: asking the sage for a son endowed with brāhmaṇya.