Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा भयसंत्रस्तो गाधिः पार्थिवसत्तमः । असवर्णं च तं मत्वा दरिद्रं वृद्धमेवच । अदाने शापभीतस्तु ततो व्याजमुवाच सः

sūta uvāca | tacchrutvā bhayasaṃtrasto gādhiḥ pārthivasattamaḥ | asavarṇaṃ ca taṃ matvā daridraṃ vṛddhamevaca | adāne śāpabhītastu tato vyājamuvāca saḥ

พระสูตกล่าวว่า: เมื่อได้ยินดังนั้น กษัตริย์คาธิ ผู้ประเสริฐสุดในหมู่ราชา ก็สั่นสะท้านด้วยความกลัว ทรงคิดว่าเขาฐานะไม่เท่าเทียม ยากจน และชรา แต่ก็กลัวคำสาปหากปฏิเสธ จึงตรัสด้วยอุบาย

सूतःSūta (narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (absolutive/gerund)
भय-संत्रस्तःterrified with fear
भय-संत्रस्तः:
Hetu (Cause)
TypeAdjective
Rootभय + संत्रस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्—‘भयेन संत्रस्तः’ (frightened by fear) तृतीया-तत्पुरुषः
गाधिःGādhi
गाधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगाधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
पार्थिव-सत्तमःbest of kings
पार्थिव-सत्तमः:
Apposition (Qualifier of subject)
TypeNoun
Rootपार्थिव + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘पार्थिवानां सत्तमः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः
असवर्णम्of different caste/unequal
असवर्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअसवर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; विशेषणम्
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्
मत्वाhaving considered
मत्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (absolutive/gerund)
दरिद्रम्poor
दरिद्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदरिद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
वृद्धम्old
वृद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपातः
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः
अदानेin (the event of) not giving
अदाने:
Adhikarana (Condition/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; ‘अदाने’ = ‘अदाने (स्थितौ)’ (in the case of not giving)
शाप-भीतःafraid of a curse
शाप-भीतः:
Hetu (Cause)
TypeAdjective
Rootशाप + भीत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्—‘शापात् भीतः’ (afraid of a curse) पञ्चमी-तत्पुरुषः
तुbut
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपातः (but/indeed)
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रमवाचक-अव्ययम् (then)
व्याजम्a pretext
व्याजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्याज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Sūta

Scene: Sūta narrates: King Gādhi recoils in fear, judging Ṛcīka as socially unequal, poor, and old; torn between refusal and fear of curse, he prepares a deceptive condition.

S
Sūta
G
Gādhi
Ṛcīka
Ś
Śāpa (curse)

FAQs

Fear, pride, and social calculation can distort dharma; Purāṇic narrative warns against evasive conduct when righteousness demands clarity.

The verse is embedded in Tīrthamāhātmya narration, but here the emphasis is ethical drama rather than direct site-glorification.

No ritual prescription; it mentions the moral consequence of refusal (fear of śāpa) in the context of a requested marriage-gift.