Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 40

वालिसुग्रीवयोर्युद्धं तारार्थे युध्यमानयोः । एवं विवदमानौ तु क्रोधताम्रा यतेक्षणौ

vālisugrīvayoryuddhaṃ tārārthe yudhyamānayoḥ | evaṃ vivadamānau tu krodhatāmrā yatekṣaṇau

ดุจศึกของวาลีกับสุครีพ ผู้รบกันเพราะนางตารา ฉันใด สองผู้นี้ก็ฉันนั้น—โต้เถียงพลางต่อสู้ ดวงตาแดงฉานด้วยโทสะ

वालिसुग्रीवयोःof Vāli and Sugrīva
वालिसुग्रीवयोः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootवालि + सुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), द्विवचन; समासः—द्वन्द्व (Vāli and Sugrīva)
युद्धम्the fight
युद्धम्:
Karta (Topic/Subject)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र प्रथमा (topic/subject)
तारार्थेfor Tārā’s sake
तारार्थे:
Adhikarana (Purpose-context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतारा + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (for Tārā's sake)
युध्यमानयोःof the two who were fighting
युध्यमानयोः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु) + शानच् (शतृ-प्रत्यय)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-विभक्ति, द्विवचन; अत्र षष्ठी (genitive absolute-like)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
विवदमानौarguing/quarrelling
विवदमानौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवि + वद् (धातु) + शानच् (शतृ-प्रत्यय)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
तुbut/indeed
तु:
Nipata (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेष/विरोधार्थक
क्रोधताम्रौreddened with anger
क्रोधताम्रौ:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootक्रोध + ताम्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; समासः—तत्पुरुष (anger-reddened); विशेषणम् (यतेक्षणौ)
यतेक्षणौwith fixed/strained eyes
यतेक्षणौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootयत + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; समासः—तत्पुरुष (with strained/fixed eyes)

Sūta (narrative simile)

Scene: Two disputants glare with bloodshot eyes, bodies leaning forward, fists clenched; the narrator frames them as another Vāli–Sugrīva-like clash, charged with tragic inevitability.

V
Vāli
S
Sugrīva
T
Tārā

FAQs

Attachment and rivalry inflame anger; dharma calls for self-control and right judgment rather than violent contention.

Not specified in this verse; it uses a Ramāyaṇa comparison to intensify the narrative.

None.