Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 27

माणिभद्रं वपुः कृत्वा संप्राप्तो याचितुं धनम् । हठात्प्रविश्यमानस्तु स मया मूर्ध्नि ताडितः

māṇibhadraṃ vapuḥ kṛtvā saṃprāpto yācituṃ dhanam | haṭhātpraviśyamānastu sa mayā mūrdhni tāḍitaḥ

“เขาแปลงกายเป็นมณิภัทราแล้วมาขอทรัพย์ แต่เมื่อเขาฝืนจะบุกเข้าไป เราจึงตีศีรษะเขา”

माणिभद्रम्Maṇibhadra (as)
माणिभद्रम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाणिभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वपुःbody; form
वपुः:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; here द्वितीया (कृत्वा with object)
कृत्वाhaving made; having assumed
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त/gerund) — ‘having made/assuming’
संप्राप्तःarrived
संप्राप्तः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + √आप् (धातु) + संप्राप्त (कृदन्त, क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सः)
याचितुम्to beg; to request
याचितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√याच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्यय (इन्फिनिटिव) — ‘to beg/ask’
धनम्money; wealth
धनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हठात्forcibly; abruptly
हठात्:
None
TypeIndeclinable
Rootहठ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् प्रयोगः/क्रियाविशेषण; पञ्चमी-एकवचनार्थे — ‘forcibly/suddenly’
प्रविश्यमानःentering
प्रविश्यमानः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + √विश् (धातु) + प्रविश्यमान (कृदन्त, शानच्)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सः) विशेषण — ‘entering’
तुbut; however
तु:
None
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/विशेषार्थक)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, तृतीया, एकवचन
मूर्ध्निon the head
मूर्ध्नि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
ताडितःwas struck; beaten
ताडितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√ताड् (धातु) + ताडित (कृदन्त, क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः — ‘was struck’

Ṣaṇḍha (continuing)

Scene: A disguised beggar styled as Maṇibhadra tries to push into a doorway; Ṣaṇḍha blocks him and strikes the crown of the head; the crowd watches in shock as the disguise slips metaphorically.

M
Maṇibhadra

FAQs

Deception and coercion are condemned; the verse portrays the household’s duty to resist unlawful intrusion.

No tīrtha is directly named in this verse.

None; it narrates an incident involving disguise and violence.