Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 31

अस्त्यत्र मेदिनीपृष्ठे सुपुरं वैदिशं महत् । नानासौध समाकीर्णं वरप्राकारशोभितम्

astyatra medinīpṛṣṭhe supuraṃ vaidiśaṃ mahat | nānāsaudha samākīrṇaṃ varaprākāraśobhitam

ณ ที่นี้บนผืนพิภพ มีนครอันงดงามยิ่งใหญ่ชื่อว่า “ไวทิศา” เต็มไปด้วยคฤหาสน์นานาประการ และรุ่งเรืองด้วยกำแพงป้อมอันประเสริฐ

astithere is
asti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
atrahere
atra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
medinī-pṛṣṭheon the surface of the earth
medinī-pṛṣṭhe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmedinī (प्रातिपदिक) + pṛṣṭha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—‘मेदिन्याः पृष्ठे’
su-purama fine city
su-puram:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + pura (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मधारय—‘सुन्दरं पुरम्’
vaidiśamof Vidiśā / Vaidiśa
vaidiśam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvaidiśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (पुरम्)
mahatgreat
mahat:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (पुरम्)
nānā-saudhawith various mansions
nānā-saudha:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootnānā (अव्यय/प्रातिपदिक) + saudha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन (समासपदं; ‘नानाविधं सौधम्/सौधानि’ इत्यर्थे); (अत्र) समाकीर्णम् इत्यस्य करण/साधनभावेन
samākīrṇamfilled/crowded
samākīrṇam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam + ā + √kṝ (धातु) + kta (क्त) → samākīrṇa (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; विशेषण (पुरम्)
vara-prākāra-śobhitamadorned with excellent ramparts
vara-prākāra-śobhitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvara (प्रातिपदिक) + prākāra (प्रातिपदिक) + śobhita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √śubh + kta)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुष—‘वरैः प्राकारैः शोभितम्’ (करण-तत्पुरुषार्थः)

Narrator (contextual Purāṇic voice within Tīrthamāhātmya; likely Sūta relating the Māhātmya to Ṛṣis)

Tirtha: Vaidiśa

Type: kshetra

Scene: A panoramic view of Vaidiśa: grand gates, shining ramparts, clustered mansions with terraces, banners, and orderly streets—an auspicious city on the earth’s surface.

V
Vaidiśa

FAQs

Purāṇas sanctify geography by narrating the spiritual significance and auspicious qualities of places and their settings.

Vaidiśa is introduced as the setting for the ensuing tīrtha/deity narrative in Adhyāya 155.

None in this verse; it is a descriptive prelude establishing the sacred locale.