Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

एतत्पवित्रमायुष्यं धन्यं स्व स्त्ययनं महत् । यच्छ्रुत्वा सर्वदुःखेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

etatpavitramāyuṣyaṃ dhanyaṃ sva styayanaṃ mahat | yacchrutvā sarvaduḥkhebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ

ถ้อยคำนี้เป็นสิ่งชำระให้บริสุทธิ์ เพิ่มพูนอายุ เป็นมงคล และเป็นพรอันยิ่งเพื่อความผาสุกของตน; ผู้ใดได้สดับย่อมพ้นจากทุกข์ทั้งปวง—ปราศจากข้อสงสัย

एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (of स्त्ययनम्/महत् etc. as predicate set)
पवित्रम्purifying/sacred
पवित्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
आयुष्यम्life-giving/healthful
आयुष्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआयुष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (‘life-promoting’)
धन्यम्blessed/fortunate
धन्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (‘auspicious’)
स्वone’s own
स्व:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक/सर्वनाम-विशेषण)
Formअव्ययवत् विशेषण (indeclinable-like adjective) / सर्वनाम-विशेषण; here used as qualifier ‘one’s own’
स्त्ययनम्hymn/praise (styayana)
स्त्ययनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्ययन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (पाठे ‘स्त्ययनम्’ = ‘स्तवनम्/स्तुतिः’ इत्यर्थे, hymn/praise)
महत्great
महत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (‘great’)
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (relative), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; object of श्रुत्वा
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having heard’
सर्वदुःखेभ्यःfrom all sorrows
सर्वदुःखेभ्यः:
Apādāna (Ablation/अपादान)
TypeNoun
Rootसर्व + दुःख (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय ‘सर्वाणि दुःखानि’; नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), बहुवचन
मुच्यतेis freed
मुच्यते:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि/मध्यवाची प्रयोग (is released)
not
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Sūta (deduced)

Tirtha: Citreśvarīpīṭha-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Naimiṣāraṇya sages (frame; not explicit here)

Scene: A circle of pilgrims and householders seated in a temple mandapa listening to a paurāṇika reciter; lamps glow, the listener’s faces soften as burdens lift; a subtle aura around the recitation scroll symbolizes purification and longevity.

FAQs

Hearing sacred māhātmya is portrayed as a holistic remedy—purifying the mind and karma, and establishing auspicious well-being.

It concludes the glorification of the Citreśvarīpīṭha-kṣetra narrative within the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya setting.

Śravaṇa (devout listening) of the māhātmya is the stated practice.