Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

एवमुक्त्वा ददौ तस्मै सा देवी हर्षितानना । नाम्नाऽमृतवतीं विद्यां यया जीवंति ते मृताः

evamuktvā dadau tasmai sā devī harṣitānanā | nāmnā'mṛtavatīṃ vidyāṃ yayā jīvaṃti te mṛtāḥ

ครั้นตรัสดังนี้แล้ว พระเทวีผู้มีพักตร์ผ่องใสด้วยปีติ ได้ประทานวิทยาอันศักดิ์สิทธิ์นามว่า “อมฤตวตี” แก่เขา ซึ่งด้วยวิทยานั้น แม้ผู้ตายก็กลับมีชีวิตได้

एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकार-अव्ययम् (adverb: thus)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु) → उक्त्वा (क्त्वा-प्रत्यय, अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययम् (gerund/absolutive): having said
ददौgave
ददौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative), एकवचनम्
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
हर्षिताननाwith a delighted face
हर्षितानना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहर्षित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय; हृष् धातु) + आनन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (हर्षितम् आननं यस्याः सा)
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; साधन/प्रकारे (by name)
अमृतवतीम्(called) Amṛtavatī
अमृतवतीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअमृतवत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (विद्याम्)
विद्याम्a spell/knowledge
विद्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
ययाby which
यया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धः—करण-निर्देशः (by which)
जीवन्तिlive
जीवन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजीव् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
मृताःthe dead (ones)
मृताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृ (धातु) → मृत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (dead ones)

Narrator (contextual narration following Devī’s words)

Tirtha: Kelīśvarī-kṣetra (implied)

Type: kshetra

Scene: The Goddess, smiling with delight, grants a named vidyā—Amṛtavatī—to the recipient; the moment feels like dīkṣā: a beam of light or a subtle script-like radiance passes from Devī to the devotee, hinting that even the dead may rise.

D
Devī (Kelīśvarī)
A
Amṛtavatī Vidyā

FAQs

True sacred knowledge (vidyā), granted by the Goddess, is life-giving—symbolizing restoration, renewal, and divine protection at a holy place.

The setting is the Kelīśvarī Devī tīrtha-context within Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya, where her vidyā becomes renowned.

The verse highlights initiation/boon (vidyā-dāna) rather than a public rite; it implies reverent worship leading to receiving divine instruction.