Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

अथ याति परां वृद्धिं स गर्भस्तत्र संस्थितः । उदरे व्यासभार्यायाः शुक्लपक्षे यथा शशी

atha yāti parāṃ vṛddhiṃ sa garbhastatra saṃsthitaḥ | udare vyāsabhāryāyāḥ śuklapakṣe yathā śaśī

แล้วครรภ์นั้นซึ่งตั้งมั่นอยู่ ณ ที่นั้น ก็เจริญถึงความเต็มเปี่ยมในครรภ์ของชายาแห่งวยาสะ ดุจพระจันทร์ที่เพิ่มพูนในปักษ์สว่าง

अथthen, thereafter
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequence/then)
यातिgoes, attains
याति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
पराम्supreme, great
पराम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifier)
वृद्धिम्growth, increase
वृद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (Accusative), एकवचन
सःhe, that (one)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
गर्भःembryo, fetus
गर्भः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
संस्थितःsituated, established
संस्थितः:
Karta (Predicate adjective to subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
उदरेin the womb/belly
उदरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउदर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Locative), एकवचन
व्यासभार्यायाःof Vyāsa’s wife
व्यासभार्यायाः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक) + भार्या (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): व्यासस्य भार्या; स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (Genitive), एकवचन
शुक्लपक्षेin the bright fortnight
शुक्लपक्षे:
Adhikarana (Location/Time setting/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक) + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: शुक्लः पक्षः; पुंलिङ्ग; सप्तमी (Locative), एकवचन
यथाas, like
यथा:
Sambandha (Comparison marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/तुलनावाचक (comparative particle)
शशीthe moon
शशी:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootशशिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative), एकवचन

Sūta (continuing narration)

Type: kshetra

Scene: A serene interior: Vyāsa’s wife seated in contemplation; a luminous crescent-to-full moon motif above, symbolizing the embryo’s waxing strength; subtle aura around the womb indicating sacred maturation.

V
Vyāsa

FAQs

It portrays life’s unfolding as orderly and luminous, like lunar waxing—suggesting dharma-guided maturation.

No tīrtha is mentioned in this verse.

None is stated.