Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

शुक्रेण कथितं सर्वं माघकृष्णे निशागमे । चतुर्दश्यां शुचिर्भूत्वा यस्तल्लिंगं प्रपूजयेत् । कालाघ्रातोऽपि न प्राणैः स पुमांस्त्यज्यते क्वचित्

śukreṇa kathitaṃ sarvaṃ māghakṛṣṇe niśāgame | caturdaśyāṃ śucirbhūtvā yastalliṃgaṃ prapūjayet | kālāghrāto'pi na prāṇaiḥ sa pumāṃstyajyate kvacit

เรื่องทั้งปวงนี้ ศุกราจารย์ได้กล่าวไว้ในราตรีปลายกฤษณปักษ์แห่งเดือนมาฆะ ผู้ใดในวันจตุรทศีชำระตนให้บริสุทธิ์ แล้วบูชาลึงค์นั้นด้วยศรัทธาเต็มเปี่ยม—แม้กาล (ความตาย) จะสัมผัส—ผู้นั้นย่อมไม่ถูกทอดทิ้งจากลมหายใจชีวิตเลย

शुक्रेणby Śukra
शुक्रेण:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया एकवचनम् (Instrumental singular, masc.)
कथितम्told, narrated
कथितम्:
Kriya (Predicate participle/क्रिया-विशेषण)
TypeAdjective
Root√कथ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; 'सर्वम्' इति विशेष्यस्य विशेषणम्
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (Nom./Acc. sg., neut.)
माघ-कृष्णेin Māgha’s dark fortnight
माघ-कृष्णे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमाघ (प्रातिपदिक) + कृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular, masc.); समासः: माघस्य कृष्णपक्षे (in the dark fortnight of Māgha)
निशा-गमेat nightfall
निशा-गमे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिशा (प्रातिपदिक) + गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular, masc.); समासः: निशायाः गमे (at the coming of night)
चतुर्दश्याम्on the fourteenth lunar day
चतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular, fem.)
शुचिःpure
शुचिः:
Karta (Qualifier of 'yaḥ'/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, masc.); विशेषणम् (कर्तृविशेषण)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Sambandha (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund) = having become
यःwhoever
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, masc.); सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
तत्-लिङ्गम्that liṅga
तत्-लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular, neut.); समासः: तत् लिङ्गम् (that liṅga)
प्रपूजयेत्should worship
प्रपूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पूज् (धातु) उपसर्गः प्र
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; (relative clause sense: 'should worship')
काल-आघ्रातःeven if seized by Time (near death)
काल-आघ्रातः:
Karta (Qualifier of 'sa pumān'/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाल (प्रातिपदिक) + आघ्रात (कृदन्त; √घ्रा (धातु) क्त, उपसर्गः आ)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, masc.); समासः: कालेन आघ्रातः (sniffed/touched by Time i.e., near death)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (अपि = even/also; अवधान/सम्भावना)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध) = negation particle
प्राणैःby (his) life-breaths; life
प्राणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम् (Instrumental plural, masc.); अर्थे: प्राणैः (by/with life-breaths)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, masc.)
पुमान्a man
पुमान्:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेष्य)
TypeNoun
Rootपुमांस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, masc.)
त्यज्यतेis abandoned, is given up
त्यज्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√त्यज् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्; कर्मणि प्रयोगः (passive): is abandoned/given up
क्वचित्ever, at any time
क्वचित्:
Sambandha (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय (देश/कालवाचक; 'ever/anywhere')

Narrator reporting Śukra’s instruction (Śukra as the cited authority)

Tirtha: Vṛṣanātha Liṅga

Type: kshetra

Scene: Night of Māgha dark fortnight: a purified devotee worships the Vṛṣanātha Liṅga with lamps and offerings; Time/Death personified hovers but is repelled by Śiva’s radiance, while the devotee’s prāṇa remains steadfast.

Ś
Śukra
M
Māgha (month)
K
Kṛṣṇa Pakṣa
C
Caturdaśī
L
Liṅga
K
Kāla (Time/Death)

FAQs

Sincere, pure worship of the kṣetra’s liṅga on the prescribed tithi grants powerful protection, even against the fear of death.

The Vṛṣanātha-liṅga and its kṣetra, whose worship is said to bestow extraordinary protection.

On Māgha Kṛṣṇa Caturdaśī (14th lunar day), at night, one should become ritually pure and perform devoted liṅga-pūjā.