Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 89

एवमुक्त्वा ततः साऽथ हर्षेण महताऽन्विता । योगिनीवृंदमध्यस्था नृत्यं चक्रे ततः परम्

evamuktvā tataḥ sā'tha harṣeṇa mahatā'nvitā | yoginīvṛṃdamadhyasthā nṛtyaṃ cakre tataḥ param

ครั้นตรัสดังนี้แล้ว พระนางก็เปี่ยมด้วยความปีติยิ่งนัก ยืนอยู่ท่ามกลางหมู่โยคินี แล้วจึงร่ายรำอันประณีตสูงส่งต่อไป

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषण (adverb: thus)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (Gerund/Absolutive); पूर्वकालिक-क्रिया (having said)
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (then/thereafter)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (fem. nom. sg.)
अथthen; thereafter
अथ:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/समुच्चयार्थक (particle: then/now)
हर्षेणwith joy
हर्षेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (instr. sg.)
महतāgreat
महतā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (instr. sg.)
अन्विताendowed/filled (with)
अन्विता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्वित (प्रातिपदिक; √इ (धातु) से क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (fem. nom. sg.: endowed)
योगिनीवृन्दमध्यस्थाstanding in the midst of the group of yoginīs
योगिनीवृन्दमध्यस्था:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयोगिनी (प्रातिपदिक) + वृन्द (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक) + स्था (धातु)
Formसमासः (षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषभावः): योगिनीनां वृन्दस्य मध्ये स्थिता; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (fem. nom. sg.)
नृत्यम्dance
नृत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neut. acc. sg.)
चक्रेdid; performed
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (3rd sg. perf. Ā.)
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (then)
परम्further; thereafter
परम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (used adverbially: further/afterwards)

Narrator (contextual; speaker not explicit in snippet)

Type: kshetra

Scene: A luminous maiden-figure speaks, then bursts into joyous, sublime dance at the center of a circle of Yoginīs; their hair, garlands, and anklets move in rhythm; lamps and incense haze frame the scene.

Y
Yoginīs

FAQs

Devotional expression—here through sacred dance—becomes an offering that pleases divinity and empowers the tīrtha-centered rite.

The snippet sits within Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya (chapter 144), but the specific tīrtha name is not stated in these verses.

A ritual performance motif is introduced (dance among Yoginīs), preparing the ground for subsequent worship instructions.