Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 66

चित्रांगदोऽपि तत्रैव तया सार्धं तथा स्थितः । कस्यचित्त्वथ कालस्य तत्र क्षेत्रे समाययौ

citrāṃgado'pi tatraiva tayā sārdhaṃ tathā sthitaḥ | kasyacittvatha kālasya tatra kṣetre samāyayau

จิตรางคทะก็ยังคงอยู่ ณ ที่นั้นเช่นเดิม ร่วมกับนางในสภาพเดียวกัน ครั้นกาลเวลาผ่านไปช่วงหนึ่ง ณ เกษตรศักดิ์สิทธิ์นั้นก็มี (การเสด็จมาของทิพยภาวะ) มาถึง

चित्राङ्गदःCitrāṅgada (name)
चित्राङ्गदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचित्राङ्गद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
एवindeed, just
एव:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (restrictive particle)
तयाwith her / by her
तया:
Sahakarana (Instrument/सहकारण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
सार्धम्together with
सार्धम्:
Saha (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formसह-अर्थक-अव्यय (adverb/preposition ‘together with’)
तथाthus, in that manner
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
स्थितःstood, remained
स्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कस्यचित्of some
कस्यचित्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चित-सम्बन्ध (‘of some’)
तुthen, indeed
तु:
Sambandha (Discourse/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-निपात (particle ‘but/then’)
अथthen
अथ:
Sambandha (Sequence/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (sequencing particle ‘then/now’)
कालस्यof time
कालस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
क्षेत्रेin the sacred place/field
क्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
समाययौarrived, came
समाययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + या (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Narrator (continuation of the episode)

Tirtha: Citreśvara (implied)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka-group (frame)

Scene: Citrāṃgada and the woman remain in the kṣetra, subdued and waiting; time passes; a distant luminous approach hints at an arriving divine presence.

C
Citrāṃgada
K
kṣetra

FAQs

Time and sacred space together bring karmic and divine outcomes; the kṣetra becomes the stage for revelation.

The same unnamed kṣetra of Adhyāya 144; the following verses indicate a Śaiva locus connected with Citreśvara.

None; it sets the scene for an imminent theophany.