Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

ततः शक्रादयो देवाः संत्रस्ता मेरुमूर्धनि । मिलित्वा चक्रिरे मंत्रं तस्य विघ्नकृते मिथः

tataḥ śakrādayo devāḥ saṃtrastā merumūrdhani | militvā cakrire maṃtraṃ tasya vighnakṛte mithaḥ

ครั้นแล้วศักระ (อินทร์) และเทวะทั้งหลาย ต่างตระหนกบนยอดเขาพระเมรุ จึงประชุมพร้อมกันและปรึกษากันถึงอุบายเพื่อขัดขวางตบะของเขา

ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतस्मात्/ततः इत्यर्थक अव्यय (adverb: then/thereupon)
शक्रादयःŚakra and others
शक्रादयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र + आदि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
संत्रस्ताःfrightened
संत्रस्ताः:
Kriya (State)
TypeAdjective
Rootसम् + त्रस् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (देवाः)
मेरुमूर्धनिon the summit of Meru
मेरुमूर्धनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमेरु + मूर्धन् (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (मूर्धन् पुं), सप्तमी (7th), एकवचन
मिलित्वाhaving assembled
मिलित्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootमिल् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
चक्रिरेthey made/performed
चक्रिरे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
मन्त्रम्a plan/counsel (mantra)
मन्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
विघ्नकृतेfor creating an obstacle
विघ्नकृते:
Sampradana (Purpose/Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविघ्न + कृ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; प्रयोजनार्थे (दत्तिवाचक)
मिथःamong themselves
मिथः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootमिथः (अव्यय)
Formपरस्परार्थक अव्यय (reciprocal adverb)

Narrator (Purāṇic voice; contextually Sūta-like narration)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (earthly locus) / Meru (celestial locus)

Type: peak

Listener: Ṛṣis of Naimiṣāraṇya (implied)

Scene: On Meru’s radiant summit, Indra and devas gather in a tense council, gesturing and whispering strategies; below (implied), the ascetic’s tejas rises like heat-haze or flame, reaching the heavens.

Ś
Śakra (Indra)
D
Devas
M
Meru

FAQs

Great tapas invites tests and obstacles; spiritual effort is often met with resistance from entrenched powers.

Indirectly Hāṭakeśvara-kṣetra, since the gods react to the tapas being performed there.

None; the verse narrates the devas’ deliberation to create a vighna (obstruction).