Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

सूत उवाच । धर्मराजेश्वरोत्थं च माहात्म्यं द्विजसत्तमाः । यन्मया प्रश्रुतं पुण्यं सकाशात्स्वपितुः पुरा

sūta uvāca | dharmarājeśvarotthaṃ ca māhātmyaṃ dvijasattamāḥ | yanmayā praśrutaṃ puṇyaṃ sakāśātsvapituḥ purā

สูตะกล่าวว่า: โอ้ท่านผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชะทั้งหลาย เราจักเล่ามหาตมยะอันศักดิ์สิทธิ์ซึ่งเกี่ยวเนื่องกับธรรมราชेशวระ อันเป็นบุญยิ่งนัก ที่เราเคยได้สดับมาแต่กาลก่อนจากบิดาของเราเอง

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
धर्मराजेश्वरोत्थम्arisen from Dharmarājeśvara / concerning Dharmarājeśvara’s origin
धर्मराजेश्वरोत्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootधर्मराजेश्वर-उत्थ (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (माहात्म्यस्य)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
माहात्म्यम्the sacred greatness (account)
माहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन
द्विजसत्तमाःO best of the twice-born (brahmins)
द्विजसत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज-सत्तम (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रथमा (vocative sense)
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करणम् (agent/instrument)
प्रश्रुतम्heard
प्रश्रुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootप्र-श्रु (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्मविशेषणम् (यत्)
पुण्यम्meritorious; holy
पुण्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (यत्/माहात्म्य)
सकाशात्from (the presence of)
सकाशात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootसकाश (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; अपादानार्थक (ablatival adverb: 'from the presence of')
स्वपितुःof my own father
स्वपितुः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्व-पितृ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

Sūta

Tirtha: Dharmarājeśvara (within Hāṭakeśvara-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Dvija-sattamāḥ (assembly of eminent brāhmaṇas/ṛṣis)

Scene: Sūta seated in a forest hermitage assembly, addressing attentive brāhmaṇa sages; behind him, a symbolic vignette of a Śiva-liṅga labeled Dharmarājeśvara, indicating the topic about to be unfolded.

S
Sūta
D
Dharmarājeśvara

FAQs

Sacred place-glorifications (māhātmya) are to be received through authentic lineage-hearing (śruti/smṛti transmission) and are themselves meritorious.

Dharmarājeśvara-tīrtha (introduced as the subject of the forthcoming māhātmya).

No direct ritual is prescribed here; it establishes the act of hearing the māhātmya as puṇya.