Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6
Devanagari script
सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भृशं क्रोधसमन्वितः । ततस्तं प्राह मांडव्यो धर्मराजं पुरः स्थितम्
Transliteration
sūta uvāca | tasya tadvacanaṃ śrutvā bhṛśaṃ krodhasamanvitaḥ | tatastaṃ prāha māṃḍavyo dharmarājaṃ puraḥ sthitam
Translation
สูตกล่าวว่า: “ครั้นได้ฟังถ้อยคำนั้น มาณฑวยะก็เดือดดาลด้วยโทสะอย่างยิ่ง แล้วจึงกล่าวกับธรรมราชาผู้ยืนอยู่เบื้องหน้า”
Word by Word
सूतःSūta (narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचनम्
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; वचन-विशेषणम्
वचनम्speech, statement
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + श्रुत्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formश्रु-धातोः क्त्वा-प्रत्ययान्तं अव्ययीभावरूपं (gerund); पूर्वकालिक-क्रिया
भृशम्greatly
भृशम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formपरिमाण/तीव्रतावाचक-अव्ययम् (adverb)
क्रोधसमन्वितःfilled with anger
क्रोधसमन्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रोध (प्रातिपदिक) + समन्वित (सम्-अन्वि/अनु-इ धातु-निष्पन्न कृदन्त)
Formतत्पुरुषः (क्रोधेन समन्वितः); पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; माण्डव्य-विशेषणम्
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (then/from that)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
प्राहsaid to
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आह (धातु √अह्/आह्)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
माण्डव्यःMāṇḍavya
माण्डव्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमाण्डव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
धर्मराजम्Dharmarāja
धर्मराजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य राजा); पुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
पुरःin front
पुरः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (in front)
स्थितम्standing
स्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + स्थित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formस्था-धातोः क्त-प्रत्ययान्तं भूतकर्मणि कृदन्तम्; पुंलिङ्गे द्वितीया, एकवचनम्; धर्मराज-विशेषणम्
Speaker
Sūta
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Sūta narrates: Māṇḍavya, eyes blazing with anger, stands before Dharmarāja and begins to speak—an intense face-to-face moment in a divine court.
Characters & Entities
S
SūtaM
MāṇḍavyaD
DharmarājaFAQs
The text frames a dharma-debate: even righteous order (daṇḍa) can be questioned when perceived as excessive.
No specific site is named in this narrative transition verse.
None.