Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

का त्वमत्र विशालाक्षि प्राप्ता स्नातुं जलाशये । मम नाशाय चार्वंगि तस्माच्छृणु वचो मम

kā tvamatra viśālākṣi prāptā snātuṃ jalāśaye | mama nāśāya cārvaṃgi tasmācchṛṇu vaco mama

โอ้ผู้มีดวงตากว้างใหญ่ เจ้าเป็นใครจึงมาถึงที่นี่เพื่ออาบน้ำในสระนี้? โอ้สตรีผู้มีอวัยวะงดงาม เมื่อเจ้าเป็นเหตุแห่งความพินาศของเราแล้ว เพราะฉะนั้นจงฟังถ้อยคำของเราเถิด

काwho (fem.)
का:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम (interrogative pronoun)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम (2nd person pronoun), प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)
विशालाक्षिO large-eyed one
विशालाक्षि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविशाल + अक्षि (प्रातिपदिक); समासः
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; विशेषणपूर्वक-नाम (address)
प्राप्ताhaving come / arrived
प्राप्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि-प्रयोगे ‘आगता’ इत्यर्थः
स्नातुम्to bathe
स्नातुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), क्रियार्थक; ‘स्नानं कर्तुम्’
जलाशयेin the lake/pond
जलाशये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजल + आशय (प्रातिपदिक); समासः
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे पुंलिङ्गः सामान्यः), सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; ‘जले आशयः’
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम (1st person pronoun), षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
नाशायfor (my) destruction
नाशाय:
Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजन/हेतु-अर्थे
and
:
None
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अर्वङ्गिO fair-limbed one
अर्वङ्गि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअरु + अङ्ग (प्रातिपदिक); समासः
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; ‘सुन्दराङ्गि’ इत्यर्थः (address)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
None
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (अव्यय/तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/तस्मात्-निपात (therefore)
शृणुhear / listen
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्
वचःwords
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

Kāmadeva

Type: kund

Scene: At a sacred pond’s edge, a radiant wide-eyed woman prepares to bathe; Kāma confronts her, half-pleading and half-accusing, in a charged, twilight atmosphere.

K
Kāmadeva

FAQs

It dramatizes how desire can overwhelm and compel speech and pursuit—serving as a caution within a sacred-place narrative to uphold self-control.

A jalāśaya (sacred pond) is referenced, but the specific tīrtha name is not provided in this verse.

Snāna (bathing) in the jalāśaya is mentioned as the woman’s stated purpose.