Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 58

ततः सौभाग्यकूपीं तां दृष्ट्वा कामविनिर्मिताम् । तथा स्नानं विधायाथ पश्यन्खंडशिलां च ताम्

tataḥ saubhāgyakūpīṃ tāṃ dṛṣṭvā kāmavinirmitām | tathā snānaṃ vidhāyātha paśyankhaṃḍaśilāṃ ca tām

ครั้นแล้ว เมื่อได้เห็น “เสาภาคยะกูปี” อันกามเทพทรงสร้างไว้ เขาก็กระทำการอาบน้ำชำระตามพิธี ณ ที่นั้น และได้ไปเฝ้าดู “ขันฑศิลา” นั้นด้วย

ततःthen
ततः:
Sambandha (Sequence/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; “then”
सौभाग्यकूपीम्the Saubhāgya-kūpī
सौभाग्यकूपीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसौभाग्य + कूपी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘सौभाग्यस्य कूपी’ (name)
ताम्that
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): “having seen”
कामविनिर्मिताम्constructed by Kāma(deva)
कामविनिर्मिताम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाम + वि + निर्मित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifies सौभाग्यकूपीम्); तत्पुरुषः: ‘कामेन विनिर्मिता’
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Manner/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; “thus/likewise”
स्नानम्bath
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
विधायhaving performed
विधाय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवि + धा (धातु)
Formक्त्वा/ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): “having performed/arranged”
अथthen
अथ:
Sambandha (Sequence/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमण/आरम्भसूचक (then/thereafter)
पश्यन्seeing
पश्यन्:
Karta (Agent-participle/कर्ता)
TypeVerb
Rootपश्य्/दृश् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; “seeing”
खण्डशिलाम्the fragment-stone
खण्डशिलाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootखण्ड + शिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः: ‘खण्डा शिला’
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
ताम्that
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

Sūta (deduced from continued narration in Adhyāya 133)

Tirtha: Saubhāgyakūpī / Saubhāgya-kūpikā

Type: kund

Scene: A pilgrim pauses to ‘behold’ the Saubhāgya well, acknowledging its Kāma-made origin, bathes, then turns toward a sanctified stone (Khaṇḍaśilā) adorned with garlands and lamps.

S
Saubhāgyakūpī
K
Kāmadeva
K
Khandaśilā
S
Snāna (bathing)

FAQs

Pilgrimage is presented as a sacred sequence—moving from one consecrated spot to another—where snāna and darśana together cultivate purity and auspiciousness.

Saubhāgyakūpī, a named sacred well attributed to Kāmadeva, along with the associated site Khandaśilā.

Snāna (ritual bathing) at Saubhāgyakūpī, combined with darśana (seeing/visiting) of Khandaśilā.