Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 52

अत्र क्षेत्रे पराऽन्यास्ति विख्याता चंद्रकूपिका तस्यां स्नातु यथान्यायं नित्यमेव महीपते

atra kṣetre parā'nyāsti vikhyātā caṃdrakūpikā tasyāṃ snātu yathānyāyaṃ nityameva mahīpate

“ในเขตศักดิ์สิทธิ์นี้ยังมีสถานที่เลื่องชื่ออีกแห่งหนึ่ง คือ จันทรกูปิกา (บ่อพระจันทร์) โอ้พระราชา ควรอาบน้ำชำระในนั้นทุกวันตามครรลองพิธี”

अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
क्षेत्रेin the sacred field/place
क्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पराanother, further
परा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (अन्या)
अन्याanother (one)
अन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (स्त्रीलिङ्गे)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
विख्याताwell-known, renowned
विख्याता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-√ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (चंद्रकूपिका)
चंद्रकूपिकाthe Moon-well (name of a well)
चंद्रकूपिका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचंद्र-कूपिका (प्रातिपदिक; चंद्र + कूपिका)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चंद्रस्य कूपिका)
तस्याम्in that (well)
तस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
स्नातुlet him bathe
स्नातु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
यथाaccording as
यथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (as, according to)
न्यायम्proper rule, due procedure
न्यायम्:
Kriya-visheshana (Manner/रीति)
TypeNoun
Rootन्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; अव्ययीभावे उपपद-सम्बन्धः (यथा + न्यायम्)
नित्यम्daily, always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया-एकवचनम् (adverbial accusative)
एवindeed
एव:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
महीपतेO king (lord of the earth)
महीपते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमही-पति (प्रातिपदिक; मही + पति)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महीयाः पतिः)

Kṣetra-devatā (Deity of the sacred site)

Tirtha: Candra-kūpikā

Type: kund

Listener: King (māhīpati)

Scene: A circular stone-lined well gleams under moonlight; pilgrims descend steps with water-pots, performing orderly bathing rites while a narrator addresses the king.

C
Candra-kūpikā
M
Mahīpati (King)

FAQs

Daily disciplined tīrtha-snāna, performed properly, is upheld as a purifier and sustainer of well-being.

Candra-kūpikā, the renowned ‘Moon-well’ located within the kṣetra described in Nāgara-khaṇḍa Adhyāya 133.

Bathe in Candra-kūpikā regularly (nityam), following due procedure (yathā-nyāyam).