Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

ततो देवाः समुत्थाय तत्त्यक्त्वा शस्त्रपाणयः । जघ्नुश्च निशितैः शस्त्रैः पलायनसमुत्सुकान् । लज्जाहीनान्गतामर्षान्दीनवाक्यप्रजल्पकान्

tato devāḥ samutthāya tattyaktvā śastrapāṇayaḥ | jaghnuśca niśitaiḥ śastraiḥ palāyanasamutsukān | lajjāhīnāngatāmarṣāndīnavākyaprajalpakān

แล้วเหล่าเทวะก็ลุกขึ้น ถืออาวุธไว้ในมือ ฟันด้วยศัสตราอันคมใส่พวกที่หมายจะหนี—ไร้ยางอาย โทสะสิ้นแล้ว และพร่ำพรรณนาถ้อยคำอันน่าเวทนา

tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (Time)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (काल/क्रम)
devāḥthe gods
devāḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
samutthāyahaving risen
samutthāya:
Kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootsam-ud-√sthā (धातु) + lyap (क्त्वा-प्रत्यय)
Formअव्ययकृदन्त (ल्यप्/क्त्वान्त), ‘having risen/standing up’
tatthat (being)
tat:
Karma (Object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
tyaktvāhaving left
tyaktvā:
Kriya (Prior action)
TypeVerb
Root√tyaj (धातु) + ktvā (क्त्वा-प्रत्यय)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वान्त), ‘having abandoned/left’
śastra-pāṇayaḥweapon-in-hand (armed)
śastra-pāṇayaḥ:
Karta (Subject apposition)
TypeNoun
Rootśastra (प्रातिपदिक) + pāṇi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुष: ‘शस्त्रं पाणौ येषाम्’ (weapons in hand)
jaghnuḥthey struck/killed
jaghnuḥ:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√han (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
caand
ca:
Samuccaya (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
niśitaiḥsharp
niśitaiḥ:
Karana (Instrument qualifier)
TypeAdjective
Rootniśita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; विशेषण
śastraiḥwith weapons
śastraiḥ:
Karana (Instrument)
TypeNoun
Rootśastra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
palāyana-samutsukānthose eager to flee
palāyana-samutsukān:
Karma (Object)
TypeAdjective
Rootpalāyana (प्रातिपदिक) + samutsuka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; तत्पुरुष: ‘पलायने समुत्सुकाः’ (eager to flee)
lajjā-hīnānshameless
lajjā-hīnān:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootlajjā (प्रातिपदिक) + hīna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; तत्पुरुष: ‘लज्जया हीनाः’ (devoid of shame)
gata-amarṣānwith anger gone
gata-amarṣān:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootgata (√gam + kta) + amarṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; तत्पुरुष: ‘गतः अमर्षः येषाम्’ (whose anger/resentment is gone)
dīna-vākya-prajalpakānbabbling pitiable words
dīna-vākya-prajalpakān:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootdīna (प्रातिपदिक) + vākya (प्रातिपदिक) + prajalpaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘दीनानि वाक्यानि प्रजल्पन्ति ये’ (those who prattle miserable words)

Unspecified in snippet (continuous narration; likely Sūta continuing)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣi-assembly (contextual)

Scene: A chaotic rout: gods rise with weapons, striking fleeing foes; the defeated are shameless, anger spent, pleading and babbling; sharp weapons flash.

D
Devāḥ (gods)

FAQs

Dharma is defended decisively; cowardice and shamelessness are portrayed as signs of spiritual and moral collapse.

The verse is within a tīrtha-māhātmya chapter, but the location is not named in this single shloka.

None; the verse is narrative, describing the gods’ action.