Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 60

तस्मादत्रैव कुंडे च मंत्रान्सारस्वताञ्छुभान् । वेदोक्तान्क्षेपयिष्यामि स्वयमेव द्विजोत्तम

tasmādatraiva kuṃḍe ca maṃtrānsārasvatāñchubhān | vedoktānkṣepayiṣyāmi svayameva dvijottama

“เพราะฉะนั้น ณ สระกุณฑะนี้เอง โอ้ทวิชโอตตมะ เราจักบรรจุมนตร์อันเป็นมงคลซึ่งกำเนิดจากพระสรัสวตี—ตามที่กล่าวไว้ในพระเวท—ลงในตัวเจ้าโดยเราเอง”

तस्मात्therefore; from that
तस्मात्:
Apadana (Cause/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (Ablative), एकवचन; हेतुवाचक (reason)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
एवindeed; right here
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
कुण्डेin the pit; in the fire-pit
कुण्डे:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Locative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
मन्त्रान्mantras
मन्त्रान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (Accusative), बहुवचन (Plural)
सारस्वतान्Sarasvatī-related
सारस्वतान्:
Karman (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसारस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन; विशेषणम् (of ‘मन्त्रान्’)
शुभान्auspicious
शुभान्:
Karman (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन; विशेषणम् (of ‘मन्त्रान्’)
वेदोक्तान्prescribed in the Vedas
वेदोक्तान्:
Karman (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवेदोक्त (प्रातिपदिक: वेद + उक्त)
Formक्त-भूतकृदन्त (‘said’); पुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन; विशेषणम् (of ‘मन्त्रान्’)
क्षेपयिष्यामिI will cast/throw (in)
क्षेपयिष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु) + णिच् (causative)
Formणिजन्त (causative); लृट्-लकार (Future); उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
स्वयम्myself; personally
स्वयम्:
Karta (Agent-emphasis/कर्ता)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (reflexive adverb)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
द्विजोत्तमO best of the twice-born
द्विजोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विजोत्तम (प्रातिपदिक: द्विज + उत्तम)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Bhāskara (Sūrya)

Type: kund

Scene: At the edge of a sacred pool, Bhāskara initiates Yājñavalkya: luminous syllables (mantra-akṣaras) appear like golden swans or sparks rising from the water and entering the sage’s heart/ear, symbolizing śruti infusion.

B
Bhāskara/Sūrya
S
Sarasvatī
V
Veda
K
kuṇḍa

FAQs

Sacred places are not only for merit but also for transmission of knowledge; divine grace can bestow mantra and learning directly.

A specific kuṇḍa (sacred pool) within the Hāṭakeśvara-kṣetra.

Mantra-bestowal associated with the kuṇḍa; the verse anticipates a purificatory bath and subsequent recitation (expanded in the next verse).