Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 58

याज्ञवल्क्य उवाच । यदि तुष्टः सुरश्रेष्ठ वेदाध्ययनसंभवे । गुरुर्भव ममाद्यैव ममैतद्वांछितं हृदि

yājñavalkya uvāca | yadi tuṣṭaḥ suraśreṣṭha vedādhyayanasaṃbhave | gururbhava mamādyaiva mamaitadvāṃchitaṃ hṛdi

ยาชญวัลกยะกล่าวว่า “หากพระองค์ทรงพอพระทัย โอ้ผู้ประเสริฐในหมู่เทวะ เพื่อให้การศึกษาพระเวทบังเกิด—ขอทรงเป็นครูของข้าพเจ้าในวันนี้เอง นี่คือสิ่งที่ดวงใจข้าพเจ้าปรารถนา”

याज्ञवल्क्यःYājñavalkya
याज्ञवल्क्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयाज्ञवल्क्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तसूचक (conditional particle)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (of addressed deity)
सुरश्रेष्ठO best of gods
सुरश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुरश्रेष्ठ (प्रातिपदिक: सुर + श्रेष्ठ)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative), एकवचन
वेदाध्ययनसंभवेO one born from Vedic study (epithet)
वेदाध्ययनसंभवे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवेदाध्ययनसंभव (प्रातिपदिक: वेद + अध्ययन + सम्भव)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative), एकवचन; हेतुवाचक-सम्बोधन (as epithet)
गुरुःa teacher
गुरुः:
Karta (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative), एकवचन; विधेय (predicate noun)
भवbecome; be
भव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative); मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
ममof me; my
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन
अद्यtoday
अद्य:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (time adverb)
एवindeed; just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (Nominative), एकवचन; ‘this’ (subject of implied ‘is’)
वाञ्छितम्desired
वाञ्छितम्:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाञ्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (of ‘एतत्’)
हृदिin (my) heart
हृदि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Locative), एकवचन

Yājñavalkya

Type: kund

Scene: Yājñavalkya, serene and resolute, asks Bhāskara to become his guru ‘today itself’ so that Vedic learning may arise; the moment is intimate, quiet, and luminous.

Y
Yājñavalkya
S
Suraśreṣṭha (Bhāskara/Sūrya)
V
Veda

FAQs

The highest boon is right knowledge: the devotee seeks a guru and Vedic wisdom rather than worldly gain.

Hāṭakeśvara-kṣetra, where worship culminates in the gift of sacred learning.

A devotional prescription: seek divine guidance for śāstra-adhyayana (Vedic study) and accept the deity as guru through humility and intent.