Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 55

नियतो नियताहारो ब्रह्मचर्यपरायणः । गायत्रं न्यासमासाद्य निर्विकल्पेन चेतसा

niyato niyatāhāro brahmacaryaparāyaṇaḥ | gāyatraṃ nyāsamāsādya nirvikalpena cetasā

ท่านมีวินัย เคร่งครัดในอาหาร มุ่งมั่นในพรหมจรรย์; ครั้นกระทำคายตรี-นยาสแล้ว ก็ทรงดำรงจิตนิรวิกัลปะอันไม่หวั่นไหว

niyataḥdisciplined
niyataḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootniyata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण—‘restrained/regulated’
niyatāhāraḥhaving regulated diet
niyatāhāraḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootniyata (प्रातिपदिक) + āhāra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय-प्राय): नियतः आहारः यस्य; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
brahmacarya-parāyaṇaḥdevoted to celibacy
brahmacarya-parāyaṇaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbrahmacarya (प्रातिपदिक) + parāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ब्रह्मचर्ये परायणः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
gāyatramthe Gāyatra (Gāyatrī-related)
gāyatram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgāyatra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (गायत्री-सम्बद्धं मन्त्र/न्यास)
nyāsamritual placement (nyāsa)
nyāsam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnyāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
āsādyahaving undertaken; having resorted to
āsādya:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootā-√sad (धातु) + lyap (कृत्)
Formल्यबन्त (gerund): ‘having approached/undertaken’
nirvikalpenawith undistracted; unwavering
nirvikalpena:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootnir-vikalpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुं (here: नपुंसक-भावे), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषण—‘without doubt/without alternatives’
cetasāwith mind
cetasā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootcetas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

Narrator (contextual Purāṇic narration within Tīrthamāhātmya; specific speaker not explicit in the snippet)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: A disciplined brāhmaṇa seated on kuśa grass, performing nyāsa with hand gestures (kara-nyāsa/aṅga-nyāsa), a water pot and rosary nearby; serene face indicating nirvikalpa focus.

G
Gāyatrī
N
nyāsa

FAQs

Mantra practice bears fruit when supported by discipline, regulated living, brahmacarya, and steady, undistracted awareness.

The practice is performed in the same sacred kṣetra of this adhyāya—Hāṭakeśvara-kṣetra.

Gāyatrī-nyāsa, along with niyama (discipline), niyatāhāra (regulated diet), and brahmacarya.