Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

सूत उवाच । एवमुक्त्वाथ सा देवी गता चादर्शनं ततः । सापि चान्वेषयामास तृतीयां शनिना सह

sūta uvāca | evamuktvātha sā devī gatā cādarśanaṃ tataḥ | sāpi cānveṣayāmāsa tṛtīyāṃ śaninā saha

สูตะกล่าวว่า: ครั้นตรัสดังนี้แล้ว พระเทวีได้อันตรธานหายไปจากสายตา จากนั้นนางกรโณตปลาเริ่มสืบเสาะหาตรีติยา-ติถี โดยมีวันเสาร์ร่วมตามที่กำหนดไว้

सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
उक्त्वाhaving spoken
उक्त्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having done)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connective)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक (particle: then/now)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Apposition to subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
गताwent
गता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकालिक कृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोग (gone)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
अदर्शनम्(into) invisibility; out of sight
अदर्शनम्:
Gati/Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootअदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; गत्यर्थे (to a state)
ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/कालवाचक (from there/thereafter)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चय (also/even)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
अन्वेषयामासsearched for
अन्वेषयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्वेष् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; देशी-प्रयोगे भूतार्थ (searched)
तृतीयाम्the third (Tṛtīyā)
तृतीयाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतृतीया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
शनिनाwith Śani (Saturn)
शनिना:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootशनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (Association marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (postposition: with)

Sūta

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis/assembly at the tīrtha-mahātmya setting (implied)

Scene: Sūta narrates as the Goddess vanishes; Karṇotpalā, resolute, begins counting and seeking the arrival of tṛtīyā aligned with Saturday, holding the vow in mind.

S
Sūta
D
Devī
K
Karṇotpalā
Ś
Śani (Saturday)
T
tṛtīyā (third tithi)

FAQs

After receiving instruction, the devotee must practice patient discipline—waiting for the proper tithi and vāra to fulfill the vow.

The same Nāgarakhaṇḍa tīrtha setting continues; the verse emphasizes observance of the prescribed time for the snāna at that site.

To seek/observe the conjunction of tṛtīyā tithi with Saturday (Śani-vāra) as instructed for the tīrtha practice.