Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

तौ च वृद्धतमौ दृष्ट्वा रुदतौ कृपयान्विताः । सर्वे लोकाः समाजग्मुः पप्रच्छुश्च सुदुःखिताः

tau ca vṛddhatamau dṛṣṭvā rudatau kṛpayānvitāḥ | sarve lokāḥ samājagmuḥ papracchuśca suduḥkhitāḥ

ครั้นเห็นคนทั้งสอง—ชราภาพยิ่งนัก—ร่ำไห้อยู่ ชาวเมืองทั้งปวงก็เกิดเมตตาสงสาร พากันมาชุมนุม และด้วยความทุกข์ระทมจึงเริ่มไต่ถามว่าเกิดเหตุอันใด

तौthose two
तौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; सर्वनाम (pronoun)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
वृद्धतमौthe very oldest (two)
वृद्धतमौ:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक) + तमप् (तद्धित-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; तमप्-प्रत्ययान्त (superlative)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-visheshana (Adverbial to main verb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive), ‘having seen’
रुदतौcrying (two)
रुदतौ:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरुद् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
कृपयाwith compassion
कृपया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अन्विताःendowed (with)
अन्विताः:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्वित (प्रातिपदिक; √इ/अनु+इ)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
लोकाःpeople
लोकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
समाजग्मुःgathered/came together
समाजग्मुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + गम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
पप्रच्छुःasked
पप्रच्छुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + पृच्छ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सुदुःखिताःvery sorrowful
सुदुःखिताः:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + दुःखित (प्रातिपदिक; दुःख + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उपसर्ग/अव्यय ‘सु’ द्वारा तीव्रता (intensifier)

Narrator (Purāṇic frame narrator; specific speaker not explicit in this snippet)

Tirtha: Gartātīrtha (contextually proximate)

Type: ghat

Scene: A riverside settlement: two very aged persons seated or standing near a ford, tears flowing; townspeople gather in a semicircle, faces softened with compassion, some with folded hands, others offering water or cloth.

P
people
K
king
D
daughter

FAQs

Compassion is a dharmic reflex; society is ennobled when it gathers to understand and relieve suffering.

Not specified in this verse.

None in this verse.