Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 88

सूत उवाच । एवमुक्त्वाथ ते विप्रास्तमामंत्र्य मुनिं ततः । प्रणतास्तेन संजग्मुर्वांछिताशां ततः परम्

sūta uvāca | evamuktvātha te viprāstamāmaṃtrya muniṃ tataḥ | praṇatāstena saṃjagmurvāṃchitāśāṃ tataḥ param

สูตะกล่าวว่า: ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว พราหมณ์เหล่านั้นได้ลามุนีผู้นั้น จากนั้นก้มกราบนอบน้อม แล้วจึงออกเดินทางต่อไป ภายหลังได้สมดังความปรารถนาทั้งปวง

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
एवम्thus
एवम्:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb of manner)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु) → उक्त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)
अथthen
अथ:
Sequence (अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्ययम् (particle: then)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
विप्राःbrāhmaṇas
विप्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आमन्त्र्यhaving taken leave of / having addressed
आमन्त्र्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ + मन्त्र् (धातु) → आमन्त्र्य (ल्यप्/क्त्वान्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त-अव्ययम् (gerund)
मुनिम्the sage
मुनिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
ततःthen
ततः:
Sequence (अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formततः-अव्ययम् (then/thereupon)
प्रणताःbowed down, having saluted
प्रणताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र + नम् (धातु) → प्रणत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (ते विप्राः)
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
संजग्मुःwent away, departed
संजग्मुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + गम् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
वाञ्छिताशाम्the desired wish/hope
वाञ्छिताशाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाञ्छित + आशा (प्रातिपदिके)
Formकर्मधारयः (वाञ्छिता आशा = desired hope); स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
ततःthereafter
ततः:
Sequence (अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formततः-अव्ययम् (thereafter)
परम्afterwards, further
परम्:
Sequence (अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावार्थे अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial: further/afterwards)

Sūta (Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Mukhārā-tīrtha (contextual)

Type: ghat

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (standard Purāṇic frame; implied by ‘Sūta uvāca’)

Scene: A group of brāhmaṇas bow at the feet of a seated sage near the tīrtha; they depart along a path with staffs and waterpots, faces calm and fulfilled.

S
Sūta
V
viprāḥ
M
muni
V
Valmīki

FAQs

When instruction is received with humility and reverence, journeys proceed with auspicious fulfillment and clarity of purpose.

The narration is part of the Mukhārā Tīrtha Māhātmya sequence in this chapter.

None; it narrates the respectful leave-taking (āmantraṇa) and obeisance (praṇāma) after the teaching.