Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 54

तस्मात्तत्र द्रुतं गत्वा कृत्वा प्रासादमुत्तमम् । मम रूपं प्रतिष्ठाप्य कुरुपूजा यथोचिताम् । येन तत्र निजं तेजो धारयामि तवार्थतः

tasmāttatra drutaṃ gatvā kṛtvā prāsādamuttamam | mama rūpaṃ pratiṣṭhāpya kurupūjā yathocitām | yena tatra nijaṃ tejo dhārayāmi tavārthataḥ

เพราะฉะนั้น จงรีบไปที่นั่น สร้างปราสาทเทวาลัยอันประเสริฐ ตั้งรูปของเราให้มั่นคง และประกอบพิธีบูชาให้สมควร เพื่อเราจะทรงดำรงรัศมีทิพย์ของเราไว้ ณ ที่นั้น เพื่อประโยชน์แก่ท่าน

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः; तद्-शब्दस्य पञ्चमी एकवचनरूपम्, हेत्वर्थे (therefore/from that reason)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Prakarana (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootद्रुतम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (manner adverb)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
प्रासादम्a temple/mansion
प्रासादम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रासाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उत्तमम्excellent; best
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
रूपम्form; image
रूपम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रतिष्ठाप्यhaving installed
प्रतिष्ठाप्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootप्रति + स्था (धातु)
Formल्यप्/तुमुन्-समकक्षः क्त्वार्थक अव्ययकृदन्त (absolutive in -ya), ‘having installed/established’
कुरुdo; perform
कुरु:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
यथोचिताम्as is proper
यथोचिताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयथा + उचित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्त (PPP) from वच्/उच्? (उचित = proper) used adjectivally; अव्ययीभाव-भावः ‘यथा’ उपपदसम्बन्ध (as is proper)
येनby which; so that
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सम्बन्धक (relative)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
निजम्own
निजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्
तेजःsplendor; energy
तेजः:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (तेजः = acc.sg. of तेजस्)
धारयामिI bear; I maintain
धारयामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अर्थतःfor the sake of; in respect of
अर्थतः:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootअर्थतः (अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (in the sense of/for the sake of)

Deva (contextually Śiva/Śūlin, instructing Indra)

Tirtha: Hāṭakeśvara

Type: kshetra

Scene: Indra is instructed to hurry to Hāṭakeśvara, build a splendid temple, install the deity’s form, and perform proper worship so the deity’s radiance remains established there.

H
Hāṭakeśvara (implied by context)
V
Vāsava/Indra (implied listener)

FAQs

Sacred places are sustained through dharmic action—temple building, proper installation, and regular worship anchor divine grace for the world.

Hāṭakeśvara-kṣetra in Ānarta, where a temple and installed form are to be established.

Construct a prāsāda (temple), perform pratiṣṭhā (installation/consecration) of the deity’s form, and offer pūjā according to rule.