Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो नारदो मुनिसत्तमः । दृष्ट्वा तं माहिषं सर्वं व्यवहारं महोत्कटम्

etasminnaṃtare prāpto nārado munisattamaḥ | dṛṣṭvā taṃ māhiṣaṃ sarvaṃ vyavahāraṃ mahotkaṭam

ในขณะนั้นเอง นารทมุนีผู้ประเสริฐได้มาถึง; ครั้นเห็นมหิษะและความประพฤติอันดุร้ายยิ่งทั้งหมดของเขา ก็พิจารณารับรู้โดยถ้วนทั่ว

एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Location/temporal frame)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
अन्तरेin the interval/meanwhile
अन्तरे:
Adhikarana (Temporal)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; कालवाचक (in the meantime)
प्राप्तःarrived
प्राप्तः:
Kriya (Predicate participle)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त, क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नारदः इत्यस्य विधेय
नारदःNārada
नारदः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
मुनिसत्तमःbest of sages
मुनिसत्तमः:
Karta (Subject qualifier)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formसमासः—षष्ठी-तत्पुरुष (मुनीनां सत्तमः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नारदः इत्यस्य विशेषण
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/absolutive)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त, क्त) + त्वा
Formकृदन्त (त्वान्त/absolutive); पूर्वकाले कृत्य (having seen)
तम्him
तम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
माहिषम्the buffalo(-demon)
माहिषम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootमाहिष (प्रातिपदिक; महिष-सम्बन्धी)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तम् इत्यस्य विशेषण (the buffalo(-demon))
सर्वम्entire
सर्वम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; व्यवहारम् इत्यस्य विशेषण
व्यवहारम्conduct/affairs
व्यवहारम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootव्यवहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
महोत्कटम्very fierce/terrible
महोत्कटम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + उत्कट (प्रातिपदिक)
Formसमासः—कर्मधारय (महान् उत्कटः); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; व्यवहारम् इत्यस्य विशेषण

Sūta (continued narration)

Listener: Ṛṣis at Naimiṣāraṇya (implied)

Scene: Nārada enters suddenly with vīṇā, radiant and calm; devas turn toward him with hope; in the distance, Mahīṣa’s fierce activities are glimpsed like a storm; Nārada’s gaze assesses the situation.

N
Nārada
M
Mahiṣa (Mahīṣāsura)

FAQs

The presence of realized sages in Purāṇic narrative signals discernment and course-correction; truth is first ‘seen clearly’ before it is addressed.

None; the verse introduces Nārada’s entry into the story.

None.