Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

सूत उवाच । ततः सा कथयामास सर्वं तक्षकसंभवम् । वृत्तांतं नागसंभूतं शापानुग्रहजं तथा

sūta uvāca | tataḥ sā kathayāmāsa sarvaṃ takṣakasaṃbhavam | vṛttāṃtaṃ nāgasaṃbhūtaṃ śāpānugrahajaṃ tathā

สูตะกล่าวว่า: แล้วนางได้เล่าทั้งสิ้นซึ่งบังเกิดเพราะทักษกะ—เหตุการณ์อันกำเนิดจากนาค และลำดับเรื่องที่เกิดจากคำสาปกับพระกรุณาด้วย

सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
कथयामासnarrated, told
कथयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु; णिच्-प्रयोग)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद; णिच् (causative)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
तक्षक-सम्भवम्arising from Takṣaka
तक्षक-सम्भवम्:
Karma (Object-Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootतक्षक (प्रातिपदिक) + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): 'तक्षकस्य सम्भवः'
वृत्तान्तम्account, narrative
वृत्तान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
नाग-सम्भूतम्born of the Nāgas
नाग-सम्भूतम्:
Karma (Object-Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootनाग (प्रातिपदिक) + सम्भूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); भूतकृदन्त (past passive participle) from √भू with सम्-; षष्ठी-तत्पुरुष: 'नागात्/नागस्य सम्भूतम्'
शाप-अनुग्रह-जम्arising from curse and favor
शाप-अनुग्रह-जम्:
Karma (Object-Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootशाप (प्रातिपदिक) + अनुग्रह (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); समाहार-द्वन्द्वपूर्वक तत्पुरुष: 'शापश्च अनुग्रहश्च ताभ्यां जं (उत्पन्नम्)'
तथाalso, likewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/प्रकारवाचक (also; in that manner)

Sūta (narrator)

Type: kshetra

Scene: Sūta as narrator, a woman recounting a wondrous, fear-tinged tale of Takṣaka and nāga-origins; listeners gathered, faces intent, the air heavy with fate (śāpa) and relief (anugraha).

S
Sūta
T
Takṣaka
N
Nāga
B
Bhaṭṭiṃkā

FAQs

Purāṇic narratives interpret life-events as interwoven effects of śāpa (discipline of karma) and anugraha (restorative grace).

The recounting unfolds within the Kedāra tīrtha-māhātmya framework of the Nāgarakhaṇḍa.

None directly; the verse introduces the explanatory narration that follows.