Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 116›Shloka 14
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

Devanagari script

एतस्मिन्नंतरे नागास्तथान्ये ये समागताः । रेवतीं ते समालोक्य तथारूपां भयान्विताम् । प्रोचुश्च किमिदं देवि तव वक्त्रे रुजास्पदम्

Transliteration

etasminnaṃtare nāgāstathānye ye samāgatāḥ | revatīṃ te samālokya tathārūpāṃ bhayānvitām | procuśca kimidaṃ devi tava vaktre rujāspadam

Translation

ในขณะนั้น เหล่านาคราชอื่นที่มาชุมนุมกัน เมื่อเห็นเรวตีในสภาพเช่นนั้นและเต็มไปด้วยความหวาดกลัว จึงกล่าวว่า: "ข้าแต่เทวี บาดแผลอันน่าเจ็บปวดบนใบหน้าของท่านนี้คือสิ่งใด?"

Word by Word
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन
अन्तरेinterval/time
अन्तरे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन
नागाःserpents (nāgas)
नागाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
तथाalso
तथा:
Sambandha (Connective/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/तुल्यताबोधक (also/likewise)
अन्येother
अन्ये:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; विशेषणम् (नागाः इति विशेष्य)
येwho
ये:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
समागताःassembled/arrived
समागताः:
Karta (Subject predicate/कर्तृसम्बन्ध)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
रेवतीम्Revatī
रेवतीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरेवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
समालोक्यhaving seen
समालोक्य:
Kriya-viseshana (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-आ-लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया
तथा-रूपाम्in such a form
तथा-रूपाम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootतथा (अव्यय) + रूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; कर्मधारयः (तादृशी रूपा)
भय-अन्विताम्filled with fear
भय-अन्विताम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootभय (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषणम्; तत्पुरुषः (भयेन अन्विता)
प्रोचुःsaid
प्रोचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-उच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपदम्
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
किम्what
किम्:
Karma (Predicate object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; प्रश्नवाचक
इदम्this
इदम्:
Karma (Predicate complement/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; निर्देशवाचक
देविO goddess/lady
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति (vocative); एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति; एकवचन (genitive: of you/your)
वक्त्रेin (your) face/mouth
वक्त्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन
रुजा-आस्पदम्cause/seat of pain
रुजा-आस्पदम्:
Karma (Predicate complement/कर्म)
TypeNoun
Rootरुज्/रुजा (प्रातिपदिक: pain) + आस्पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; तत्पुरुषः (रुजायाः आस्पदम् = seat/cause of pain)
Speaker

Nāgas (assembled serpents)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A group of nāgas gathers around Revatī, who appears frightened and altered; they lean in with anxious faces, hands raised in questioning gestures.

Characters & Entities
N
Nāgas
R
Revatī

FAQs

Suffering becomes a public moral inquiry—community attention can lead to confession, clarification, and eventual dharmic resolution.

Not specified in this particular verse.

None.

←Previous Verse
Next Verse→