Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 62

सोऽपि दुःखसमायुक्तो दृष्ट्वा तान्स्वपुरोद्भवान् । ब्राह्मणेंद्रांस्ततः प्राह बाष्पव्याकुललोचनः

so'pi duḥkhasamāyukto dṛṣṭvā tānsvapurodbhavān | brāhmaṇeṃdrāṃstataḥ prāha bāṣpavyākulalocanaḥ

เขาเองก็เต็มไปด้วยความโศก เมื่อเห็นผู้ที่มาจากเมืองของตน จึงกล่าวแก่พราหมณ์ผู้เป็นใหญ่ทั้งหลาย ด้วยดวงตาพร่าเพราะน้ำตา

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-अर्थे (also/even)
दुःखसमायुक्तःafflicted with sorrow
दुःखसमायुक्तः:
Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःख + सम् + आ + युक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विशेषणम् (Masculine, Nominative, Singular; adjective)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम् (Masculine, Accusative, Plural)
स्वपुरोद्भवान्born from his own city (i.e., his townsmen)
स्वपुरोद्भवान्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व + पुर + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; विशेषणम् (Masculine, Accusative, Plural; adjective)
ब्राह्मणेन्द्रान्chief Brahmins
ब्राह्मणेन्द्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम् (Masculine, Accusative, Plural)
ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरम् (then/thereupon)
प्राहsaid/spoke
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अह्/ब्रू (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम् (3rd person singular, Perfect, Parasmaipada)
बाष्पव्याकुललोचनःwhose eyes were troubled with tears
बाष्पव्याकुललोचनः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootबाष्प + व्याकुल + लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; बहुव्रीहिः (one whose eyes are agitated with tears)

Narrator (contextual Purāṇic narration; specific speaker not explicit in this snippet)

Tirtha: Trijāta-āśrama (implied)

Type: kshetra

Scene: Tearful Trijāta turns toward the leading brāhmaṇas, raising a hand in gentle address; the group listens, their fear tempered by his presence.

B
Brāhmaṇas

FAQs

In crisis, dharmic action begins by seeking counsel and speaking truthfully to the wise.

The broader passage belongs to a tīrtha-māhātmya setting, but this verse itself does not specify a named tīrtha.

None; it focuses on addressing the brāhmaṇas amid communal distress.